Mevsimlik tarım işçisi çocukların eğitim hakkına erişim durumları ve sosyal beceri yeterliliklerinin öğretmen görüşlerine göre belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP KARAMAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞEFİKA ŞULE ERÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmada, öğretmen görüşlerine dayalı olarak mevsimlik gezici ve geçici tarım işçiliğinde çalıştırılan çocukların eğitim hakkına erişim durumları ve sosyal beceri yeterlilikleri incelenmiştir. Çalışmanın amacı, mevsimlik tarım işçisi olarak çalıştırılan okul çağındaki çocukların eğitim hakkına erişim konusunda ve sosyal beceri yeterliliklerini kazanmada yaşadıkları sıkıntılara vurgu yapmaktır. Ayrıca bu çocukların eğitim hakkı kapsamında yer alan eğitime erişim hakkı, kaliteli eğitim hakkı ve öğrenme ortamında saygı görme haklarından faydalanamadıkları yapılan birçok ulusal ve uluslararası çalışma ile ortaya konulmuştur. Böylece mevsimlik gezici ve geçici tarım işçisi olarak çalıştırılan çocukların eğitim yaşantılarını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmeleri için sosyal becerilerinin geliştirilmesi ile eğitim hakkından tam olarak faydalanması gerekmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmayla mevsimlik gezici ve geçici tarım işçiliğinde çalıştırılan çocukların eğitim hakkına erişim durumları ve sosyal beceri yeterliliklerinin öğretmen görüşlerine göre belirlenmesi hedeflenmektedir. Araştırma grubunu, 2010 yılı Valilik verilerine göre en çok göç veren (gezici işçi sayısı 5000 ve üstü) Şanlıurfa ve Diyarbakır illerinden mevsimlik gezici ve geçici tarım işçiliği için göç eden çocukların öğretmenleri oluşturmaktadır. Çalışma grubunda 31 öğretmen yer almaktadır. Çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılarak mevsimlik gezici ve geçici tarım işçiliğinde çalıştırılan çocukların eğitim hakkına erişim durumları ve sosyal beceri yeterlilikleri hakkında öğretmenlerle yapılan görüşmelerle ayrıntılı bir biçimde resmedilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre mevsimlik gezici ve geçici tarım işçisi olarak çalıştırılan çocukların eğitim hakkına erişimleri engellenmektedir. Bu engellemeden dolayı bu çocukların eğitim hayatları genellikle uzun olmamaktadır. Çocuklar ya eğitim hayatlarını yarıda bırakmaktadırlar ya da ilkokul ve ortaokulu bitirdikten sonra geleceğe yönelik eğitim hayatlarını devam ettirme gibi bir düşünceleri olmamaktadır. Bu çocukların sınıflarında utangaç oldukları, kendilerini okula ait hissetmedikleri tespit edilmiştir. Ayrıca okula ara verip tekrar döndüklerinde hissettikleri yoğun suçluluk duygusu ile mevsimlik tarım işçisi olarak çalıştırılan çocukların sosyal beceri yeterliliklerinin yeteri kadar gelişemediği tespit edilmiştir.