Phonochorion uvarov, 1916 (Orthoptera: Tettigoniidae) cinsinde türleşme ve filocoğrafya
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL KUDRET SAĞLAM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SELİM SÜALP ÇAĞLAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kuaterner dönemindeki buzul döngülerinin Anadolu içerisindeki canlıların taksonomik, fenotipik ve genetik çeşitlilikleri üzerinde önemli etkileri olduğu bilinmektedir. Bu tezin amacı Phonochorion cinsinin evrimsel tarihçesini ve cins içersindeki fenotipik ve genetik farklılaşmayı yönlendiren evrimsel süreçleri ortaya koyarak Doğu Karadeniz bölgesindeki tarihsel dinamiklerin canlı çeşitliliğini arttırmadaki etkilerini araştırmaktır.Bu doğrultuda Phonochorion cinsinin tüm yayılım alanını kapsayacak şekilde 23 populasyon örneklenmiş ve bu populasyonlar üzerinde hem genetik hem de fenotipik analizler yapılmıştır. Genetik analizler Cytb gen bölgesi içerisinde yer alan 515 baz çiftlik bir bölgeden, fenotipik analizler ise 2 ses 15 adet morfolojik karakter üzerinden gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler doğrultusunda Phonochorion cinsinde görülen taksonomik, fenotipik ve genetik çeşitlilik örüntüleri ortaya konmuş ve istatistiksel filocoğrafya yöntemleri kullanılarak Phonochorion cinsinin evrimsel/ekolojik/tarihsel süreçleri ile ilgili hipotezler doğrudan sınanmıştır.Yapılan analizler sonucunda Phonochorion cinsinin evriminin büyük oranda son buzul dönemi (Pleistosen) ile ilişkili olduğu ve türlerin yayılım alanlarındaki değişikliklerin, populasyon parçalanmalarının ve farklılaşmalarının büyük oranda buzul gelgitlerine dayalı iklimsel ve habitat farklılaşmasından kaynaklandığı belirlenmiştir. Bunun yanında Phonochorion cinsi içerisindeki farklılaşmaların ve türleşmelerin birçok farklı evrimsel süreç ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu farklılaşmalarda allopatrik yalıtımın, yok olmaların ve populasyon genişlemesi/geri çekilmesi sonucunda kısmen farklılaşmış gen havuzlarının bir araya gelmesinden kaynaklanan mikroevrimsel süreçlerin (pekiştirici seçilimin) rol oynadığı gösterilmiştir.