Okul öncesi eğitimde değerlendirme sürecine yönelik aile-öğretmen görüş ve beklentilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEYZA ÖZKAN
Danışman: Arif Yılmaz
Özet:Bu araştırmada, okul öncesi eğitimde öğretmen ve ailelerin öğrenmenin değerlendirilmesine yönelik görüş ve beklentileri incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yürütülen bu araştırma durum çalışması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2014-2015 eğitim-öğretim yılı Ankara ili Altındağ ve Yenimahalle ilçelerinde MEB' e bağlı bağımsız anaokulları, ilkokul ve ortaokula bağlı anasınıflarında çalışan 8 öğretmen ve 24 aile oluşturmuştur. Veriler görüşme, gözlem ve doküman incelemesi yöntemleri kullanılarak elde edilmiştir. Görüşmelerde veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından düzenlenen yarı yapılandırılmış "Öğretmen Görüşme Formu" ve "Ebeveyn Görüşme Formu" kullanılmıştır. Gözlem sürecinde araştırmacı ortamda alan notları tutmuştur. Doküman incelemesine yönelik olarak öğretmenlerin değerlendirme amacı ile tuttukları kayıtlar ve aile ile iletişimde kullandıkları yazılı materyaller incelenmiştir. Bu dokümanların içinde 8 adet aylık eğitim planı, 40 adet günlük eğitim akışı, 18 öğretmenlerin çocuklar için tuttuğu portfolyo, 24 gelişim raporu, 5 gelişim gözlem formu ve 5 haber mektubu bulunmaktadır. Gözlem, görüşme ve doküman incelemesinden elde edilen bulgular kodlanarak ortak kategoriler oluşturulmuştur. Analiz sonucu elde edilen bulgulara bakıldığında öğrenmenin değerlendirilmesine yönelik öğretmen ve aile görüşleri arasında fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler öğrenmenin değerlendirilmesi hakkında; sürece yönelik olduğunu ve aileden çocukla ilgili öğrenme sürecine yönelik geri bildirim almayı önemsediklerini belirtmişlerdir. Aileler ise öğrenmenin değerlendirilmesini akademik ve sosyal beceriler olarak nitelendirmişlerdir. Aileler, etkinlik sonuçlarını önemsemektedir fakat çocukların nasıl değerlendirildiği konusundaki görüşleri sınırlı kalmaktadır. Öğretmenlerin değerlendirmeye yönelik uygulamaları hakkındaki bulgulara bakıldığında; öğretmenlerin gözlem, soru-cevap, oyun ve sohbete uygulamalarına sıklıkla yer verildiği görülmektedir. Portfolyo ve gelişim raporu öğretmenlerin tamamı tarafından uygulanan kayıt ve bilgi paylaşım aracı olarak kullanmaktadırlar. Öğretmenler değerlendirmeye yönelik kayıt tutarken zorlandıklarını belirtmişlerdir. Zorlanma sebeplerini ise sınıfların kalabalık olması, yaş grubunun küçük olmasından kaynaklı sınıfta anlık durumların oluşabileceği, değerlendirmeye yönelik bilgi eksikliklerinin olduğu ve okul öncesi eğitim ile ilkokul arasında çocuklar hakkındaki bilgi kayıtlarının sürekliliğin olmadığı şeklinde ifade etmişlerdir. Değerlendirmeye yönelik öğretmen-aile işbirliğine bakıldığında aile ve öğretmenlerin işbirliğini önemsedikleri görülmektedir. Öğretmenler aileleri farklı etkinliklerle sınıf içinde ve dışında eğitim sürecine dâhil etmektedirler. Aile ve öğretmenler her gün giriş-çıkışlarda iletişim kurmaktadırlar. Aile ve öğretmenler iletişim kurarken zaman ve mekân gibi benzer unsurlara dikkat etmektedirler. Yüz yüze iletişim hem aile hem de öğretmenler tarafından en sık kullanılan iletişim yöntemidir. Aile ve öğretmenlerin iletişimde karşılaştıkları problemlere bakıldığında ise, okulda veli görüşme odasının olmadığı ve bu durumun öğretmen ve ailenin baş başa görüşme yapmasını engellediği görülmektedir. Ailelerin çocuklarının olumsuz durumlarını ya da özel gereksinim ihtiyacı olduğunu kabul etmemesi öğretmenlerin belirttiği diğer önemli bir problemdir. Aileler ise öğretmenle iletişimde herhangi bir problem ile karşılaşmadıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler değerlendirme sürecinde ailenin yer almasına çocukları daha iyi tanıma ve onlar hakkında objektif değerlendirme yapmak adına olumlu bakmaktadırlar. Öğretmenler ailelerin en çok öz bakıma yönelik bilgilere önem verdiklerini belirtmişler, aileler ise en çok ilkokula hazırlık ve sosyal beceriler üzerinde durduklarını ifade etmişlerdir. Öğretmenler ailelerden ev-okul tutarlılığına yönelik bilgiler beklediklerini bu sayede çocukların öğrenme süreçleri hakkında geri bildirim alabileceklerini ifade etmişlerdir. Bunun yanında öğretmenler sosyal etkinlikleri çocukların farklı ortamlarda nasıl davranması gerektiğini öğrenmesi açısından önemli bulmakta ve ailelerin de bu etkinlikleri çocuğu ile birlikte yapmasını istemektedirler. Aileler de öğretmenlerden çocukların öğrenmelerinin kalıcı olması için sosyal etkinlikler beklemektedir.