Tanı doğruluğu ölçülerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyoistatistik A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERAL ÇUBUK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): PINAR ÖZDEMİR
Özet:Hastalıkların taranmasında ve tanı koymada kullanılan yöntemleri değerlendirirken, tanı doğruluğuna etki eden değişkenlik ve yanlığa sebep olabilecek faktörlerin test sonucuna olan etkilerini bilerek karar vermek önemli ve gözden kaçırılmaması gereken bir noktadır. Bu çalışmanın amacı, tanı doğruluk ölçüleri üzerinde etkili olabilecek kesin referans testin yokluğu, hasta spektrumunun farklılığı, seçilmiş denekler üzerinde çalışma, yorumdan kaynaklanan yanlılık, hastalık prevalansı ve testin tekrarlanabilirlik düzeyi gibi yanlılık ve değişim kaynaklarını ve bunların test performans ölçüler üzerine etkisini incelemektir. Bu amaçla, tanı testlerinde yanlılık ve yanlılık türleri hakkında genel bilgiler verilmiş olup, kesin referans testin olmadığı durumlarda tanı testlerinin performanslarını değerlendirmek üzere geliştirilmiş yöntemlere yönelik bir uygulama yapılmış ve uygulama çalışmasında kullanılan veriler yardımıyla spektrum etkinin varlığı da araştırılmıştır. Benzetim teknikleri kullanılarak oluşturulan farklı senaryolar aracılığıyla da prevalansın, duyarlılık ve seçicilik ölçüleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Uygulama verilerine dayanarak elde edilen sonuçlar kesin referans testin yokluğuna ve uygulanan yöntemlere bağlı olarak test performans ölçülerinin değiştiğini ortaya koymuştur. Hasta özelliklerine göre yapılan incelemeler sonucunda alt gruplar arasında farklılıkların olabileceği görülmüştür. Bununla birlikte alt gruplar arasındaki farklılığın test sonuçlarına ilişkin geçmiş veriler de göz önünde bulundurularak, klinik açıdan da değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Prevalans değerleri değiştiğinde duyarlılık ve seçiciliğe ilişkin ortalama değerlerinin bu değişimden etkilenmediği görülmüştür. Diğer taraftan, duyarlılık ve seçiciliğe ilişkin %95 kapsama yüzdelerinin prevalans, duyarlılık ve seçicilik değerlerindeki değişime bağlı olarak değiştiği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler:tanı testlerinin değerlendirilmesi, prevalans, duyarlılık, seçicilik, yanlılık