Doksorubisinle oluşturulan hepatotoksisitede taurinin koruyucu etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA GEDİKLİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞEN ERDEM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doksorubisin (Dox) çeşitli tümörlere karşı yaygın olarak kullanılan kemoterapötik bir ajandır. Kalp, karaciğer (KC), böbrek başta olmak üzere birçok dokuda toksik etki gösterdiğinden klinikte kullanımı sınırlandırılmıştır. Dox reaktif oksijen türlerini oluşturarak lipit ve protein oksidasyonuna ve sonuçta doku hasarına neden olmaktadır. Bu nedenle Dox'un antitümör etkisini değiştirmeksizin onun neden olduğu zararlı etkileri azaltacak ajanlara ihtiyaç vardır. Taurin, herhangi bir memeli proteininin yapısında bulunmayan, hücre içi serbest β aminoasitidir. Taurin kalsiyum taşınımı, ozmoregülasyon, membran stabilizasyonu ve detoksifikasyon gibi birçok fizyolojik fonksiyona aracılık etmektedir. Serbest radikallerin neden olduğu tahribi azaltması ile antioksidan özellik göstermektedir. Bu nedenle doksorubisinin neden olduğu hepatotoksisitede taurinin koruyucu etki gösterebileceğini düşündüğümüzden bu çalışmayı planladık. Çalışmamızda 31 adet Sprague Dawley soyu erkek sıçanlar kullanıldı. Kontrol grubuna (n=7) 14 gün boyunca sadece i.p. serum fizyolojik, Taurin grubuna (n=8) 14 gün boyunca 150 mg/kg vücut ağırlığı/gün i.p. taurin, Doksorubisin grubuna (n=8) 12, 13 ve 14. günlerde 25mg/kg vücut ağırlığı/3 gün olacak şekilde Dox, Taurin+Doksorubisin grubuna ise (n=8) 14 gün boyunca taurin ve ek olarak 12, 13 ve 14. günlerde 25 mg/kg vücut ağırlığı/3 gün Dox uygulandı. 15. günde anestezi uygulanan sıçanların sol ventrikülden kardiyak ponksiyon ile kan örnekleri alınarak ALT, AST ve ALP aktiviteleri, KC dokusu çıkarılarak histopatolojik değişiklikler, katalaz aktivitesi, MDA ve protein karbonil düzeyi değerlendirildi. Dox'un KC doku MDA ve protein karbonil düzeylerini artırdığı, KC'de konjesyona ve doku hasarına neden olduğu, KC işlevlerini bozduğunu gözlemledik. Bununla birlikte, taurinin oksidatif stres parametreleri üzerinde beklediğimiz koruyucu rolü göstermediği, ancak morfolojik olarak KC'yi koruduğunu saptadık. Bu da olasılıkla taurinin radikal süpürücü özelliğinden çok membran stabilize edici etkisinin daha belirgin olmasındandır. Sonuç olarak, taurin doksorubisinin neden olduğu morfolojik değişiklikleri bir miktar azaltsa da doksorubisinle indüklenen oksidatif hasar üzerinde belirgin koruyucu bir etki göstermedi.