Lügat-i Türki, Arabi, Farisi adlı eser üzerinde sözlükçülük, söz varlığı ve söz yapımı araştırması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA SAMET KUMANLI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ŞÜKRÜ HALUK AKALIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türk sözlük biliminin bütün dönemlerinin aydınlatılması açısından ortaya konulan sözlüklerin ayrı ayrı incelenerek hem söz varlıklarının hem de söz varlığının sunuluşunda uygulanan yöntemlerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu açıdan 15.yy'a ait olduğu belirlenen Lügat-ı Türkî Arabî Farisî adlı eserin söz varlığının ortaya konulması ve bu söz varlığının sunulmasında uygulanan yöntemlerin açıklanması oldukça yararlı olacaktır. Eserde Türkçe, Arapça ve Farsça sözcükler genel olarak kavram bütünlüğü içerisinde verilmiştir. Söz varlığı ögeleri genelde Arapçadan Türkçeye ya da Farsçadan Türkçeye madde başı yöntemi kullanılarak sıralanmıştır. Eserde kırmızı ve mor renkte ve farklı şekillerde işaretler kullanılarak sözcüklerin kavram alanları ve anlam ayrımları açıkça ortaya konulmuş ve semantik açıdan sözcükler bu işaretler sayesinde kategorize edilerek okuyucuya sunulmuştur. Bu çalışmada eser, söz varlığı, söz yapımı ve sözlükçülük yöntemleri bakımından incelenmiştir. Tüm Türkçe kelimeler söz yapımı açısından incelenmiş ve çalışmanın sonunda da üç farklı dizin verilerek Eski Anadolu Türkçesinin söz varlığına dair veriler ortaya konulmuştur. Anahtar Sözcükler Eski Anadolu Türkçesi, Sözlük, Sözlükçülük, Türk Sözlükçülüğü, Lügat, Söz Yapımı, Dil İncelemesi