Klinik nütrisyon tedavisi alan diyabetli yetişkin kritik hastalarda aralıklı ve sürekli enteral nütrisyon uygulamalarının glisemik kontrol ve bazı metabolik parametreler üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM NUR AKSOYLU
Danışman: Aslı Akyol Mutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diyabetli kritik hastalar için glisemik kontrol hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, yoğun bakım ünitesinde tedavi gören diyabetli kritik hastalarda, sürekli ve aralıklı enteral beslenme yöntemlerinin glisemik kontrol ve bazı metabolik parametreler üzerindeki etkilerini kıyaslamaktır. Çalışma, tek merkezli, tek kör randomize kontrollü klinik araştırmadır. %80 güç, %5 tip 1 hata ve 1,39 etki büyüklüğü için alınması gereken toplam örneklem genişliği her grupta 12 kişi olmak üzere 24'tür. Çalışmaya Aralık 2023 ile Haziran 2024 arasında Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon bölümünün yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören, yaş ortalaması 73.44 ±8.97 olan 14 erkek ve 11 kadın olmak üzere toplam 25 diyabetli hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalar hesaplanan hedef enerji gereksinimin %80'ine ulaştıktan sonra sürekli enteral beslenme grubuna (SE Kontrol, n=12) veya aralıklı enteral beslenme grubuna (AE, n=13) randomize olarak atanmıştır. Hastalar gruplara atandıktan sonra bir hafta boyunca, günde 5 kez (saat 6.00, 11.00, 16.00, 21.00, ve 01.00) parmaktan kan glukozu ölçümleri yapılmıştır. Çalışma boyunca her gün alınan kanda açlık serum glukozu, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), gamma glutamil transferaz (GGT), albümin, C-Reaktif Protein (CRP), kan üre azotu (BUN) , kreatinin, sodyum ve potasyum seviyeleri ölçülmüştür. Ayrıca çalışmanın başında ve birinci haftanın sonunda olmak üzere toplam 2 kez serum kolesterol ve serum trigliserit seviyeleri de kontrol edilmiştir. İstatiksel anlamlılık için p 0.05). SE-Kontrol grubundaki hastaların tüm saatlerdeki kan glukoz seviyeleri (mg/dL), AE grubundaki hastalara kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (Saat 6:00: 176,77±28,70 mg/dL vs 138,18±23,43 mg/dL, p=0.001; 11:00: 194,00±37,12 mg/dL vs. 150,81±30,11 mg/dL, p=0.004; 16:00: 193,21±34,19 mg/dL vs. 152,90±30,32 mg/dL, p=0.005; 21:00: 191,03±28,85 mg/dL vs. 151,65±23,87 mg/dL, p=0.001; 01:00: 192,03±37,45 mg/dL vs. 146,99±20,39 mg/dL, p=0.002). Hiperglisemi sıklığı, SE-Kontrol grubunda AE grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (%52,05±30,92 vs %20,85±17,57, p=0.020). Hipoglisemi sıklığı açısından gruplar arasında fark bulunmamıştır (p=0.183). SE-Kontrol grubunda serum kolesterol ve trigliserit düzeylerinde istatiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0.05). Aralıklı enteral beslenme, diyabetli yoğun bakım hastalarında kan glukozu yönetimi açısından daha etkili olabilir. Anahtar kelimeler: Yoğun bakım, sürekli enteral beslenme, aralıklı enteral beslenme, diyabet, metabolik parametreler