Hatırlanan ebeveyn ilgisi, yetişkin bağlanma biçimleri ve partnere bağlı benlik değerinin romantik ilişki ve partner temalı obsesif kompulsif bozukluk semptomları ile ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ TRAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MÜJGAN İNÖZÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Farklı semptom profillerinin görülebildiği OKB'nin son yıllarda araştırılmaya başlanan semptom temalarından biri de romantik ilişkilerdir. Farklı semptom görünümlerinin etiyolojisinde rol oynayan unsurların daha iyi anlaşılmasının OKB'nin sınıflandırılması, doğru tanıların koyulabilmesi ve tedavi yöntemlerinin etkinliklerinin arttırılmasında rol oynayabileceği düşünülmektedir. Geçmiş araştırmalar reddedici ebeveynliğin, güvensiz bağlanma örüntülerinin ve farklı alanlara bağlı benlik değerinin OKB'ye yatkınlıkla ilişkili olabileceğine işaret etmiştir. Bu araştırmanın ilk aşamasında romantik ilişki ve partner temalı obsesif-kompulsif semptom şiddetinin ölçülmesine olanak tanıyacak Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği (RİOKÖ) ile Partnere İlişkin Obsesif-Kompulsif Belirti Ölçeği (PİOKBÖ) Türkçe'ye uyarlanarak psikometrik özellikleri değerlendirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda ilişki içindeki 292 yetişkin katılımcı ölçeklerin Türkçe formlarını; OKB, ruh sağlığı ve romantik ilişki ölçümlerini doldurmuştur. İkinci aşamada reddedici ebeveynliğin romantik ilişki ve partner temalı obsesif-kompulsif belirtilerle ilişkisinde kaygılı bağlanma, partnere bağlı benlik değeri ve bu iki değişkenin etkileşiminin aracı rolü incelenmiştir. Romantik bir ilişki içerisinde olduğunu belirten 538 yetişkin, RİOKÖ, PİOKBÖ ve hatırlanan ebeveyn ilgisi, yetişkin bağlanma örüntüleri ve partnere bağlı benlik değerini değerlendiren özbildirim ölçeklerini internet aracılığıyla doldurmuştur. Geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının sonuçları RİOKÖ ve PİOKBÖ'nün Türkçe uyarlamalarının faktör yapısının ölçeklerin orijinal formlarının faktör yapısıyla tutarlı olduğuna, RİOKÖ ve PİOKBÖ'nün dış bileşen geçerliliği ve yordayıcı geçerliliğe, yüksek iç tutarlılığa, test-tekrar test ve iki yarı test güvenilirliğine sahip olduklarına işaret etmiştir. İkinci çalışmanın sonuçları kaygılı bağlanmanın çocukluktaki yetersiz ebeveyn ilgisi ile romantik ilişki ve partner temalı obsesif-kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide aracı rol oynadığını ortaya koymuştur. Ayrıca kaygılı bağlanma ve partnere ilişkin benlik değerinin etkileşiminin hatırlanan yetersiz ebeveyn ilgisi ve partner odaklı obsesif-kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı görülmüştür. Bu bulgular çocukluktaki kişilerarası problemlerin etkisinin yetişkinlikte de devam ettiğine işaret etmiş, farklı alanlara bağlı benlik değerinin farklı obsesif belirtilerle ilişkili olduğu yönündeki önermeleri desteklemiştir.