Anlatıcı sorunsalı ışığında Türk romanına dair bir değerlendirme
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYRUNİSA TOPÇU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SIDDIKA DİLEK YALÇIN ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapısalcı bir bakış açısıyla karakteristik Türk romanları üzerinde uygulamaların yapıldığı bu çalışmanın amacı, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizm anlayışları altında anlatıcının ne tip değişimlere uğradığının ve bu değişimlerin söz konusu akımlarla ilişkilerinin açığa çıkarılmasıdır. Tezin girişinde, anlatıbilimin yapısalcılık öncesi, yapısalcılık esnası ve yapısalcılık sonrasındaki gelişimlerinden bahsedilmiş; anlatıcı kavramının bu bağlamdaki gelişimine yer verilmiş, onun romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizm anlayışları ile ilişkisine değinilmiştir. Girişte son olarak Türkiye'de anlatıcı ve anlatıbilim üzerine yapılan çalışmaların dökümü ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Tezin, Anlatının Tanımı ve Anlatıbilimin Tarihçesi isimli birinci bölümünde, anlatıbilimin Batı'daki gelişimi yapısalcılık ekseninde değerlendirilmiş, buradan yola çıkılarak anlatı kavramının tanımları belirlenmiştir. Anlatıcı Kavramının Tarihsel Gelişimi adlı ikinci bölümde anlatıcının gelişimi, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizmle ilişkilendirilerek, felsefî akımlar kapsamında açıklanmıştır. Anlatıcı Kavramının Kuramsal Gelişimi adlı üçüncü bölümde anlatıbilim tarihindeki araştırmacıların görüşleri özetlenip tartışılarak görüş benzerlikleri ve farklılıkları tespit edilmiştir. Dördüncü bölüm, Türk Romanında Anlatıcı, Odaklanma ve Söylem başlığı altında yer alır. Bu bölümde, bir önceki başlıkta tartışılan araştırmacıların görüşünden faydalanılarak uygulamalarda kullanılacak kuram belirlenir. Bu noktada araştırmacı Gerard Genette'in görüşlerine bağlı kalınmıştır. Ayrıca Türk romanının romantik, realist, modern ve postmodern dönemlerinden seçilen üçer adet eser üzerinde kuramsal bir uygulama yapılmıştır. Bu bölümde anlatıcı, odaklanma ve söylem kavramları Türk edebiyatına ait karakteristik romanlar üzerinden örneklenmiştir. Bu incelemede amaç, seçilen romanların tahlil edilmesi değil, ilgili kavramların romanlar üzerinde gösterilmesidir. Böylelikle anlatıcının kuramsal gelişimiyle, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizm arasındaki ilişkinin de açığa çıkarılması hedeflenir.