Fenoksazin ve fenotiyazin yapılı ligandların insan bütirilkolinesterazına bağlanma noktalarının bölge yönelimli mutagenez yöntemi ile araştırılması.

ZEYNEP SEZGİN

Fenoksazin ve fenotiyazin yapılı ligandların insan bütirilkolinesterazına bağlanma noktalarının bölge yönelimli mutagenez yöntemi ile araştırılması.

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP SEZGİN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZDEN TACAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Katyonik fenoksazin/fenotiyazin yapılı bileşiklerin [metilen mavisi (MetB), meldola mavisi (MB), nil mavisi (NB)] insan bütirilkolinesterazı (BChE) üzerindeki bağlantı noktalarını belirlemek ve inhibisyon mekanizmalarını detaylandırmak amacıyla; bölge yönelimli mutagenez yöntemi kullanılarak, moleküler docking sonuçlarına göre insan BChE'nın aktif merkez oyuğunda mutasyonlar yapıldı. MetB, MB ve NB'nin nativ ve rekombinant BChE'lar (doğal tip, Y332A, T120F, Y440A, W231A, A328Y) üzerindeki inhibitör etkileri, spektrofotometrik olarak 25 oC'de 100 mM 3-(N-morfolino)propansülfonik asit (MOPS) pH 8.0 ortamında, 0.125 mM 5,5'-ditiyobis-(2-nitrobenzoik asit), 0.025-0.4 mM bütiriltiyokolin (BTC) ve 0-30 µM ligand kullanılarak araştırıldı. Yapılan kinetik değerlendirmeler sonucunda; MetB ve MB'nin, Y332A mutantı dışında tüm rekombinant BChE'ların ve nativ BChE'ın nonlineer inhibisyonuna neden olarak çoklu bağlanma modeli ile uyumlu sonuçlar verdiği bulundu. MetB ve MB, Y332A mutantında ise, tek bölgeye bağlanma ile uyumlu; lineer karışık inhibisyona neden oldu. Ki değerleri açısından nativ BChE (Ki=0.042 ? M) ile karşılaştırıldığında; MetB'nin Y332A ve T120F mutantları üzerinde, sırasıyla; 40 ve 350 kat daha zayıf inhibitörü olarak etki ettiği gözlendi. NB ise, nativ ve tüm rekombinant BChE'ların nonlineer inhibisyonuna neden oldu. NB'nin Y332A mutantı üzerindeki inhibitör etkisi, nativ BChE (Ki=0.004 ? M) ile karşılaştırıldığında 540 kat daha zayıftı. Bulgular birlikte değerlendirildiğinde; fenoksazin/fenotiyazin yapılı ligandların insan BChE'ına bağlanmasında 332. ve 120. pozisyonda bulunan tirozin ve treonin amino asitlerinin önemli olduğu sonucuna varıldı.