Arnebıa Purpurea S. Erik & H. sümbül üzerinde farmakognozik araştırmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE YÜZBAŞIOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE UZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Arnebia cinsi Türkiye bitki örtüsünde 5 tür ile temsil edilmektedir. Bu çalışmada, endemik bir tür olan ve üzerinde fitokimyasal ve biyolojik aktiviteye ait hiçbir çalışma yapılmamış olan Arnebia purpurea bitkisinin kökleri ve topraküstü kullanılarak hazırlanan ekstreler üzerinde Farmakognozik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bitkinin açık havada kurutulmuş ve toz edilmiş kökleri n-hekzan ile, topraküstü kısımları ise metanol ile ekstre edilmiştir. Metanol ekstresi, düşük ısıda ve alçak basınç altında uçurulduktan sonra, suda çözülüp petrol eteri ile partisyona tabi tutulmuş, petrol eterli fazda yağsı bileşikler ve pigmentler uzaklaştırılmış ve sulu ekstre ile çalışılmıştır. Hazırlanan ekstreler üzerinde gerçekleştirilen çeşitli kromatografik (açık kolon kromatografisi, vakum sıvı kromatografisi, orta basınçlı sıvı kromatografisi) izolasyon çalışmaları sonucunda, köklerden üçü karışım halinde toplam 5 naftokinon (izovalerilalkannin: APK-3, ?-metil-n-butil alkannin: APK-8, izobutilalkannin: APK-9, asetilalkannin: APK-4 ve alkannin APK-5); 1 steroit yapılı bileşik (ß-sitosterol: APK-6); 1 triterpen (3-O-asetiloleanolik asit: APK-7); topraküstünden 3 flavonoit glikoziti (izoramnetin 3-O-rutinozit: APT:4, kemferol 3-O-rutinozit: APT-5, kemferol 3-O-(5''-asetil)apiofuranozit 7-O-ramnopiranozit: APT-7) ve bir fenolik asit (rozmarinik asit: APT-1) bileşiklerinin yapıları spektroskopik yöntemler (UV, IR, 1H-NMR, 13C-NMR, 2D-NMR, Kütle spektr.) kullanılarak aydınlatılmıştır. Elde edilen bileşiklerin sitotoksik etkileri, MTT yöntemi ile L929 fare fibrosarkoma hücreleri üzerinde araştırılmış ve naftokinon türevi olan maddelerin (APK-3/8/9, APK-4 ve APK-5) denenen hücreler üzerinde kuvvetli sitotoksik etkileri olduğu gözlenmiştir.