Şizofrenili bireylerde yaşam becerileri eğitiminin işlevsellik üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ergoterapi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE ABAOĞLU
Danışman: Esra Akı
Özet:Ruh sağlığı alanında ergoterapi müdahalelerini de içeren psikososyal yaklaşımlar tedavinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu çalışma, şizofrenili bireylerde bireysel olarak tasarlanan yaşam becerileri eğitiminin işlevsellik üzerine etkisini incelemek amacıyla planlandı. Araştırmaya rastgele atama sonucu 17'si kontrol, 15'i müdahale grubunu oluşturan toplam 32 şizofrenili birey dahil edildi. Bireylerin motivasyon seviyeleri Vona du Toit Yaratıcı Beceriler Modeli çerçevesinde yarı yapılandırılmış görüşme, hastalık belirtileri Pozitif Negatif Sendrom Ölçeği, hastalık şiddeti Klinik Global İzlenim Ölçeği, temel günlük yaşam aktiviteleri Katz Günlük Yaşam Aktivitelerinde Bağımsızlık İndeksi, yardımcı günlük yaşam aktiviteleri Lawton ve Brody'nin Yardımcı Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi, genel işlevsellik düzeyi Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği, sosyal işlevsellik Sosyal işlevsellik Ölçeği, mesleki işlevsellik Mesleki Rehabilitasyon Anketi ve zaman kullanımı becerileri 24 saatlik zaman kullanımı günlüğü kullanılarak müdahale öncesi ve sonrasında iki grupta değerlendirildi. Kontrol grubuna ergoterapi bakış açısıyla önerileri içeren tek seanslık eğitim, müdahale grubuna ise 8 hafta, haftada iki kez (16 seans) yaşam becerileri eğitimi verildi. Araştırmanın sonucunda müdahale grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında bireylerin motivasyon seviyelerinde frekans dağılımı açısından daha fazla artış olduğu görüldü. Bireylerin negatif belirtileri, genel psikopatoloji, hastalık şiddeti, temel ve yardımcı günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık, sosyal, mesleki ve genel işlevsellik ve zaman kullanımı becerilerinde iyileşme görüldü (p0,05). Bu bulgular doğrultusunda, şizofreni bireylerde birey merkezli olarak planlanan yaşam becerileri eğtiminin rehabilitasyon alanında etkin bir tedavi yöntemi olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Araştırmanın sonuçlarının uzun süreli takip çalışmalarıyla desteklenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: şizofreni, yaşam becerileri, yaratıcı beceriler, üretkenlik, işlevsellik