İlköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik akıl yürütmelerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YELİZ ŞAHİN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZEYNEP SONAY AY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik akıl yürütme becerilerinin van Hiele geometri düzeyleri ile ilişkisini ve bu akıl yürütmenin sınıf seviyelerine ve cinsiyetlerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelenmektir. Ayrıca, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik problemler karşısında nasıl akıl yürüttüklerinin ortaya çıkarılması da amaçlanmıştır.Araştırma 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinde bulunan bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesinde, İlköğretim Matematik Eğitimi Anabilim Dalında okumakta olan 166 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir.Bu çalışma ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı bir çalışmadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından farklı olimpiyat sorularından oluşturulmuş 13 soruluk Geometrik Akıl Yürütme Problemleri testi ve van Hiele Geometri testi kullanılmıştır. Buna ek olarak 14 öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen nicel veriler; spearman korelasyon, tek yönlü varyans analizi ve bağımsız örneklemlerle t-testi kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik akıl yürütmeleri ile van Hiele geometri düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ama düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Ancak ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik akıl yürütmeleri ile sınıf düzeyleri ve geometrik akıl yürütmeleri ile cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edilmemiştir.Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen bulgulara göre, van Hiele geometrik düşünme düzeyi 3. ve 4. düzeyde olan öğretmen adaylarının geometrik akıl yürütmeleri, van Hiele geometrik düşünme düzeyi 1. ve 2. düzeyde bulunan öğretmen adaylarından daha yüksek seviyededir. Yüksek akıl yürütme düzeyine sahip öğretmen adaylarının zihinde canlandırma, matematiksel ilişkilendirmeleri kullanma, mantığa dayalı çıkarımlarda bulunma, tahmin etme, gerekçeler kullanarak karar verme ve matematiksel dili kullanarak çözüm yolunu açıklama gibi becerileri kullanma konusunda zorluk yaşamadıkları görülmüştür. Ancak, akıl yürütmesi düşük olan öğretmen adayları ise bu becerileri kullanma ve uygulama konusunda sıkıntılar yaşamıştır. Ayrıca problemleri çözerken yanlış çıkarımlarda bulundukları ve bu çıkarımların doğruluklarını kontrol etme gereğini duymadıkları gözlenmiştir.