Kendi kendine lenfödem yönetiminin, lenfödem gelişimi ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA TEMÜR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEVGİSUN KAPUCU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Randomize kontrollü çalışmamızın amacı, meme kanseri nedeniyle ameliyat olan hastalara kendi kendine lenfödem yönetiminin öğretilmesi ve hastanın yaşam kalitesinin yükseltilmesidir. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastaneleri Genel Cerrahi servisinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada blok randomizasyon kullanılarak hastalar yaş ve beden kitle indeksine göre bloklanmıştır. Araştırma örneklemini kendi kendine lenfödem yönetiminin öğretildiği müdahale grubu (n=30) ve kontrol grubu (n=31) olmak üzere toplam 61 meme kanseri hastası oluşturmuştur (örneklem gücü %90). Müdahale grubuna (n=30) araştırmacı tarafından egzersiz, masaj ve koruma yöntemlerini içeren kendi kendine lenfödem yönetimi öğretilerek eğitim kitapçığı verilmiş, hastalar 6 ay boyunca telefon ve aylık klinik kontrollerle takip edilmiştir. Kontrol grubuna (n=31) araştırma süresi zarfında hastane rutin uygulamaları dışında herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Veriler Mann Whitney U teti, Kruskal-Wallis H Testi, Wicoxon testi ve Friedman Testi ile analiz edilmiştir. Müdahale ve kontrol grubundaki hastalar ameliyat öncesi dönemde ve ameliyat sonrası dönemde 1., 3. ve 6. aylarda "Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi", "Üst Ekstremite Çevre Ölçümü", "Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Anketi QLQ-30 ve alt modulu olan BR-23 anketi" uygulanmıştır. Araştırma sonunda, müdahale grubunun tamamında lenfödem gelişmez iken, kontrol grubunun %61,2'sinde lenfödem geliştiği saptanmıştır. Müdahale grubunun yaşam kalitesi kontrol grubunda yüksek bulunmuştur. Ayrıca müdahale grubunun semptom puanlarının kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır. Bu araştırmada, meme kanseri tedavisi sonrası gelişen lenfödemi önlemede ve hastaların yaşam kalitesini yükseltmede kendi kendine lenfödemi yönetiminin etkili olduğu saptanmıştır. Kendi Kendine Lenfödem Yönetimi programının meme kanseri ile ilişkili lenfödemi önleme ve yönetmede hemşireler tarafından planlanarak uygulanması önerilir.