İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyumu: Bir model testi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELEN DEMİRTAŞ ZORBAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TUNCAY ERGENE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okul öncesi eğitim Türkiye'de isteğe bağlıdır ve okul öncesi eğitim alan öğrenci sayısı sınırlı düzeydedir. Çocuklar ''okul'' ile çoğunlukla zorunlu eğitim kapsamında ilkokul döneminde karşılaşırlar. Okulla ilk kez karşılaşan çocuk her yeni durumda olduğu gibi bu durumda da uyum sürecinden geçmektedir. Bu uyum sürecinde çocuklar arasında farklılıklar olmaktadır. Okula uyumun sağlanması eğitim-öğretim faaliyetlerinin sağlıklı yürütülebilmesine katkı getirmektedir. Bu nedenle okula uyum sürecinin anlaşılması, bu süreçte hangi değişkenlerin etkisinin olduğunun incelenmesi, okula uyumu kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı faktörlerin belirlenmesi ve buna yönelik önleyici çalışmaların yapılması önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı ekolojik yaklaşımı temel alarak ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyumunu etkileyen faktörleri belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubu 81 öğretmen ve 517 ebeveynden oluşmuştur. Veriler 2015 – 2016 Eğitim – Öğretim yılı güz döneminde Ankara iline bağlı merkez ilçelerde yer alan devlet okullarından toplanmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Kişisel Bilgi Formu; Öğretmen – Öğrenci İlişki Ölçeği (Pianta, 2001), Çocuk Davranış Ölçeği (Ladd ve Profilet, 1996), Okula Uyum Öğretmen Değerlendirme Ölçeği (Ladd, Kochenfender ve Coleman, 1996), Çocuk ve Gençler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği (Achenbach ve Rescorla, 2001), Çocuk ve Gençler İçin Öğretmen Bilgi Formu (Achenbach, 1991) ve Aile Katılım Ölçeği (Fantuzzo, Tighe ve Childs, 2000) kullanılmıştır. Okula uyuma etki eden değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla önerilen yapısal eşitlik modeli (YEM) test edilmiştir. Okula uyumun test edildiği modelde; ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin dışa yönelim özellikleri, öğretmen ilişkileri ve akran ilişkileri çocukların okula uyum düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkilerken, aile katılımının okula uyumunu anlamlı düzeyde etkilemediği ortaya konmuştur. Buna ek olarak, dışa yönelimin öğretmen ve akran ilişkileri aracılığıyla okula uyumu etkilemekte olduğu tespit edilmiştir. Bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur. Anahtar sözcükler: Okula uyum, psikolojik danışma ve rehberlik, dışa yönelim,öğretmen-öğrenci ilişkileri, akran ilişkileri, aile katılımı