İşletmelerde Dijital Dönüşüm Faaliyetleri ile İşe Yabancılaşma Davranışı Arasındaki İlişkide Dijital Liderliğin Rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİHAN KAVALCI CANBULDU
Danışman: Anıl Boz Semerci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada amaç, işletmelerde dijital olarak dönüşüme yönelik faaliyetlerin çalışanlar üzerindeki etkilerini inceleyerek işe yabancılaşma davranışı ile olan ilişkisini ortaya koymak ve bu süreçte dijital liderliğin aracı rolü ile dijital okuryazarlığın düzenleyici rolünü açıklamaktır. Günümüzde hızla gelişen dijital teknolojiler, iş süreçlerini köklü biçimde dönüştürmekte ve çalışan tutum, algı ve bağlılıklarını etkilemektedir. Bu durum, dijital dönüşüm faaliyetlerine ayak uyduramayan çalışanlarda işe yabancılaşma davranışlarını önemli bir sorun olarak ortaya çıkarabilmektedir. Buradan yola çıkılarak araştırma kapsamında dijital dönüşüm faaliyetleri gerçekleştiren işletmelerde içinde bulundukları değişim süreci ile çalışanların işe yabancılaşma davranışı sergilemelerine yönelik bir ilişkinin varlığı ve bu ilişkiye yönelik olarak dijital liderliğin yol gösterici bir unsur olup olmadığı, aynı zamanda çalışanların dijital okuryazarlık düzeylerinin bu ilişkide nasıl bir düzenleyicilik rolü üstlendiği incelenmiştir. Çalışma, nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Farklı sektörlerden 260 katılımcıya anket uygulaması yapılmıştır. Bu uygulama sonucunda toplanan verilere yönelik yapılan analizler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 26.0 Statistics Paket Programı aracılığı ile test edilmiştir. Sonuç bakıldığında işletmelerde gerçekleştirilen dijital dönüşümlere yönelik faaliyetler ile çalışanların işe yabancılaşma davranışları arasında negatif yönlü bir ilişki saptanarak dijital dönüşüm faaliyetlerinin çalışanların işe yabancılaşma davranışlarının azaltılması yönünde bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca dijital liderlerin varlığının gerçekleştirilen bu dönüşüm faaliyetleri sırasında çalışanlarda oluşabilecek işe yabancılaşma davranışlarının azaltılmasında önemli bir rol oynadığı, çalışanların dijital okuryazarlık seviyelerinin ise onların teknolojiyi etkili bir şekilde kullanmalarını sağlayarak bu süreçte düzenleyici bir rolünün olduğu da ortaya koyulmuştur. Bu tez, dijital dönüşüme yönelik stratejileri için dijital bir liderin varlığının ve çalışan dijital okuryazarlığının önemini vurgulayarak işletmelere yol gösterici öneriler sunmaktadır.