İlaç taşıyıcı lipid sistemlerin dinamik ve termodinamik özelliklerinin spektroskopik yöntemler ile incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK YONAR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MÜBERRA MARAL SÜNETÇİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, duygu durum bozukluklarının tedavisinde kullanılan trazodon hidroklorid (TRZ), cis-(Z)-flupentiksol dihidroklorid (FLU) ve hiperforin (HYP) ilaçlarının ilaç taşıyıcı lipid sistemler ile etkileşmeleri Elektron Paramanyetik Rezonans (EPR) spin etiketleme, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopi (FTIR) ve Diferansiyel Taramalı Kalorimetri (DSC) teknikleri kullanılarak incelenmiştir. İlaç taşıyıcı sistem olarak, di miyristoyl fosfatidilkolin (DMPC) ve di palmitoyl fosfatidilkolin (DPPC) lipozomları ve di miyristoyl fosfatidilkolin/di heptanoyl fosfatidilkolin (DMPC/DHPC) biselleri katkısız ve kolesterol (CHO) katkılı olarak kullanılmıştır. Bisel çalışmaları, trisiklik antidepresan klomipramin hidroklorid (CLO) kullanılarak iki farklı lipid oranı için EPR ile gerçekleştirilmiştir. EPR spin etiketleme çalışmalarında, fosfolipid baş grup ve alkil zincir bölgelerini görüntülemek üzere sırasıyla 5- ve 16-doksil stearik asit (5-DS ve 16-DS) kullanılmıştır. Lipid sistemler, farklı akışkanlık özelliklerine sahip bölgelerden oluşmuş heterojen yapılardır. Bu nedenle, doğrudan değerlendirme dışında, çalışılan örneklere ilişkin EPR spektrumları, fiziksel değişkenleri elde etmek üzere bir bilgisayar programı ile benzeştirilmiştir. Kullanılan model, farklı fiziksel değişkenlere sahip, en çok dört spektral bileşene izin verir. Spektroskopik, kalorimetrik çalışmalar ve benzeştirme sonuçları, incelenen tüm lipozomlar için TRZ, FLU ve HYP varlığında temel faz geçiş sıcaklığının düşük sıcaklıklara doğru kaydığını göstermiştir. EPR ve FTIR sonuçları, bu ilaçların lipozomlara farklı bölgelerden tutunduğunu göstermiştir. Tek tabakalı (LUV) ya da çok tabakalı (MLV) lipozomların TRZ ile etkileşmeleri incelenmiş ve TRZ etkisinin tek tabakalı lipozomlarda temel faz geçiş sıcaklığı çevresinde daha belirgin olduğu gözlenmiştir. CLO'nun bisellerle etkileşiminde bisel bileşimine bağlı farklılıklar gözlenmiştir. Benzeştirme sonuçları, biseller için lipozomlara kıyasla daha yüksek heterojenlik göstermiştir.