Mudurnu-Göynük Karayolu'nun Bozcaarmut Kesimindeki Dolgu ve Doğal Şevlerin Duraylılığı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEGÜM ÇELİK

Danışman: Ergün Tuncay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mudurnu-Göynük Devlet Karayolunun Bozcaarmut kesiminde yol dolgusu ile altındaki jeolojik birim içinde bir duraysızlık gerçekleşmiş ve yolun bir kısmında hasar oluşmuştur. Tez çalışması kapsamında, bu alan ve çevresindeki aynı dolgu malzemesinin kullanıldığı yaklaşık 200 m'lik yol güzergahı için doğal ve dolgu şevlerinin duraylılığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, çalışma alanında önceden yapılmış sondaj verisi derlenmiş ve arazi çalışmaları gerçekleştirilerek dolgu malzemeleri ile yamaç molozu ve marn jeolojik birimlerinin sınırları belirlenmiş, yerinde gözlem ve ölçümler yapılmış ve örselenmiş ve örselenmemiş örnekler alınarak laboratuvara taşınmıştır. Jeomekanik parametrelerin belirlenmesi için ilgili standart ve öneriler dikkate alınarak laboratuvar deneyleri yapılmış, elde edilen sonuçlar ile teorik ve görgül yenilme ölçütlerinden yararlanılarak dolgu ve jeolojik birimlerin fiziksel ve dayanım özellikleri tayin edilmiştir. Sahadaki duraysızlığın geriye dönük analizi yapılarak, kayma anında malzeme parametreleri ile su koşullarına ilişkin değerlendirmelere gidilmiştir. Son aşamada, çalışma alanını temsil eden jeolojik kesitler için iki boyulu limit denge yöntemleriyle statik ve psöydo-statik şev duraylılığı analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler, mevcut durum ve marn kırmataşı yerine kireçtaşı kırmataşının yerleştirilmesi durumları için ayrı ayrı yapılmıştır. Bu çalışmaların ışığında; mevcut durum için, inceleme alanındaki yol güzergahı boyunca marn kaya kütlesi içinde bir yenilme beklenmeyeceği, en kritik yenilme yüzeylerinin dairesel ya da dairesel olmayan modellerde dolgu ve yamaç molozu içinde gelişebileceği saptanmıştır. Mevcut şevlerin güneybatı ve kuzeybatı kesimlerinde drenaj önlemlerinin alınması durumunda duraysızlık beklenmeyeceği, ancak güzergahın orta kesimlerindeki şevlerin güvenli olmadığı belirlenmiştir. Marn kırmataşı dolgu malzemesinin kaldırılıp kireçtaşı kırmataşı serilmesi durumunda, inceleme alanının yaklaşık orta kesimleri haricinde diğer alanlarda statik koşulda ya da sismik etkinin varlığı halinde duraysızlık probleminin yaşanmayacağı anlaşılmıştır. İncelenen alanın orta kesimlerinde ise, sismik etkinin varlığı durumunda şevlerin güvenli sayılamayacağı, güçlendirmeye yönelik ek önlemlerin alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.