Lider-üye mübadelesi, algılanan örgütsel destek ve öz denetim kişilik özelliğinin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KIYMET DUYGU ERDAŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEMRA GÜNEY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışanlar örgütleri ve liderleri ile ekonomik mübadelenin ötesinde sosyal mübadele ilişkileri de geliştirmektedirler. Ekonomik mübadeleden farklı olarak, sosyal mübadelede güven ve karşılıklılık gibi unsurlar önem kazanmakta; çalışanlar yüksek kalitede sosyal mübadele ilişkilerine sahip oldukları bireylere aynı şekilde karşılık verme yönünde bir yükümlülük hissetmektedirler. Bu anlamda, lider-üye mübadelesi ve algılan örgütsel destek kavramları sosyal mübadelenin iki önemli türünü oluşturmaktadır. Lider-üye mübadele kalitesi ya da örgütsel destek algısı yüksek olan çalışanların mübadele ilişkisi içerisinde oldukları tarafa fayda sağlayacak davranışlarda bulunarak karşılık vermeleri beklenmektedir. Ancak durumsal veya teknolojik sınırlılıkların etkisiyle, çalışanın bu olumlu davranışlara, biçimsel rol performansını arttırarak karşılık vermesi her zaman mümkün olmamaktadır. Bu durum örgütsel vatandaşlık davranışları olarak adlandırılan isteğe bağlı olumlu çalışan davranışlarını karşılık vermek için kullanılabilecek önemli bir araç haline getirmektedir. Dolayısıyla lider-üye mübadelesi ve algılanan örgütsel destek örgütsel vatandaşlık davranışlarının altında yatan güdüsel nedenlerin belirlenmesinde kullanılabilecek iki önemli değişkendir. Ancak, çalışan davranışlarını açıklarken göz ardı edilmemesi gereken diğer bir nokta da kişilik özellikleridir. Çünkü, kişilik özellikleri doğrudan ya da durumsal faktörler ile etkileşime girerek çalışanların davranışlarını etkileyebilir.Bu araştırmanın genel amacı lider-üye mübadelesi, algılanan örgütsel destek ve öz denetimin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki doğrudan etkilerinin yanı sıra, etkileşimsel bir yaklaşımla, öz denetim kişilik özelliğinin lider-üye mübadelesi ve algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışları ile olan ilişkilerindeki düzenleyici rolünü incelemek olmuştur. 334 otel çalışanının katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, lider-üye mübadelesi, algılanan örgütsel destek ve öz denetimin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde olumlu etkileri olduğunu doğrulamaktadır. Çok boyutlu bir kavram olarak ele alınan lider-üye mübadelesinin her bir alt boyutunun da bireylere yönelik örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir. Öz denetim kişilik özelliğinin lider-üye mübadelesi ve algılanan örgütsel desteğin, örgütsel vatandaşlık davranışları ile olan ilişkilerinde düzenleyici değişken rolü üstlendiği tespit edilmiştir.