Türkiye'de aile planlaması yöntemlerinin maliyet-etkililik analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE ÇETİN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İSMET ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından kişilere her hangi bir ücret talep edilmeden sunulan veya bedeli kişilerin bağlı oldukları sosyal güvenlik kurumu (Maliye Bakanlığı veya Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)) tarafından ödenen aile planlaması yöntemlerinin maliyet-etkililiğini değerlendirmektir. Çalışmada 2008 yılı verileri ve fiyatları esas alınmıştır. 2008 yılında aile planlaması hizmetinden yararlanan kişi sayıları TSİM'den (Türkiye Sağlık İstatistikleri Modülü) alınmıştır. Yöntemlere ilişkin maliyetler Ankara İl sağlık Müdürlüğü'nün 03.05.2010 tarih ve 56011 sayılı yazısı ve Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) 2007 verilerinden sağlanmıştır. Hizmetlerin verildiği sağlık basamağına ilişkin veriler ise Sosyal Güvenlik Kurumunun 14.01.2011 49093 tarih ve sayılı yazısı ve Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (TNSA) 2008'den yararlanarak bulunmuştur. Araştırmada 5 yıllık zaman dilimi değerlendirilmiştir. İlk yıl dışında oluşacak maliyetler 21.11.2008 tarih ve 27060 sayılı resmi gazetede yayınlanan yeniden değerlendirme oranına uygun olarak %12 oranı ile iskonto edilmiştir. Temel analiz sonucunda en maliyet-etkili yöntemin rahim içi araç (RİA) olduğu bulunmuştur. RİA'dan sonraki maliyet-etkili yöntemler vazektomi ve tüpligasyondur. Değerlendirmeye alınan diğer yöntemler ise RİA tarafından baskılanmıştır. Ancak yöntem kullanmama ile kıyaslandığında tüm yöntemlerin maliyet-etkili olduğu bulunmuştur. Çalışmanın kapsadığı zaman dilimi ve iskonto oranının sonuçlara etkisini değerlendirmek için tek yönlü duyarlılık analizi yapılmıştır. Bu amaçla %5, %7, %10 ve %15 iskonto oranları değerlendirilmiş ve analizin iskonto oranına duyarlı olmadığı bulunmuştur. Araştırmanın kapsadığı zamanın 10 yıl olarak değerlendirildiğinde yine maliyet-etkililik sıralaması değişmemiş, yalnızca maliyet-etkililik oranları arasındaki büyüklük değişmiştir.