Bağlama enstrümanında ağaç tekne büyüklüğünün akustiğe etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği A.B.D, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAHİR ALP

Danışman: Gülçin Cankız Elibol

Özet:

Bu araştırmada; Bağlama enstrümanının temel bölümlerinden biri olan teknenin boyutunun değişmesi ile akustik değişim ilişkisi incelenmiştir. Bağlama enstrümanı geleneksel olarak ağaç malzeme kullanılarak yapılmaktadır. Tekne (Gövde,Ses Kutusu), Kapak (Ses Tablası) ve Sap bölümlerinden oluşur. Kapak kısmının özelliklerinin tüm telli enstrümanlarda akustiğe etkisi bilinmektedir. Bu çalışma, Tekne kısmındaki ölçü değişikliğinin akustiğe olan etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, aynı ağaç türünden, aynı teknik özelliklerdeki seçimlerle elde edilmiş malzemelerle 2 adet kısa sap bağlama üretilmiştir. Aynı malzeme ve yöntemle üretilen bağlamaların tekneleri aynı kalınlıkta, aynı tür ağaçtan olmak koşulu ile büyüklüklerinin farklı olması sağlanmıştır. Tekne büyüklükleri farklı bu iki bağlamanın ses değerleri teknik olarak bilgisayar programı ile ölçülmüş ve akustik farkları tespit edilmiştir. Araştırmada öncelikle bağlamanın yapısal kısımları ele alınmıştır. Akabinde bağlama ailesi boyutlarına göre sınıflandırılmıştır. Atölyede iki farklı tekne ölçüsünde bağlama imal edilmiştir. Tekne büyüklükleri farklı, kullanılan ağaç türleri ve kalınlıkları aynı olarak imal edilen 2 bağlama da aynı şartlarda dijital ölçüme tabi tutulmuş, akustik farklılıkları bilimsel olarak tespit edilmiş, grafik yöntemi ile de ifade edilmiştir. Araştırma sonucunda akustik farklılıkların belirlenmesiyle bir önem oluşturulmaya çalışılmış, bu önem ile çalgı üretimi ve seçimine yönelik farklı bakış açıları ve yeni fikirler oluşturulmak istenmiştir. Araştırma bütünüyle nicel bir araştırmadır. Veriler dijital ölçüm teknikleri kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda bağlama teknesinin büyüklüğü değiştiğinde akustik değişimin de olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda çalgıların yapım veya seçim süreçlerine ilişkin bazı öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bağlama, Tekne Büyüklüğü, Akustik, Bağlama Akustiği.