Kapiler elektrokromatografi için yeni monolitik sabit fazların sentezi ve karakterizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ASLIHAN GÖKALTUN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SÜLEYMAN ALİ TUNCEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tez kapsamında, hidrofilik özelliğe sahip, reaktif kloropropil grubu içeren yeni bir monomer, 3-kloro-2-hidroksipropil metakrilat (HPMA-Cl) kullanılarak poliakrilat formunda kapiler monolitlerin blok kopolimerizasyonu ile sentezi yapılmıştır. Monolitler 100 μm iç çapa sahip poliimid kaplı silika kapiler tüpler içerisinde termal başlatıcılı serbest radikal polimerizasyon yöntemi ile elde edilmiştir. Monolitik kolonlar, yapısındaki ''kloropropil'' grubunun reaktif özelliği kullanılarak tek basamaklı reaksiyonlar ile anyonik (sodium bisülfit, NaHSO3) ve katyonik (polietilenimin, PEI) ligandlar kullanılarak sırasıyla katyon ve anyon değiştirici formlara dönüştürülmüştür. Kolonlar, kapiler elektrokromatografi sisteminde ayırma ortamı olarak kullanılmış ve kolonların ayırma performansları incelenmiştir. Çalışmada kapiler monolitik kolon sentezinde farklı alkil zincir uzunluğuna ve polariteye sahip çapraz bağlayıcılar (gliserol dimetakrilat; GDMA, etilenglikol dimetakrilat; EDMA ve 1,4-bütandiol dimetakrilat; BDDA) kullanılarak, gözenek yapıcı solvent ve monomer faz bileşimleri değiştirilmiştir. Böylece çapraz bağlayıcı türü, gözenek yapıcı solvent ve monomer faz bileşiminin, poli(HPMA-Cl) bazlı kapiler monolitlerin gözeneklilik ve mobil faz geçirgenlik özelliklerine etkisi tanımlanmıştır. Farklı çapraz bağlayıcılar ile üretilen uygun kapiler monolitler NaHSO3 ile reaksiyona sokularak, sülfonik asit grubu içeren katyon değiştirici sabit fazlar elde edilmiştir. Bu sabit fazlar kapiler elektrokromatografi sisteminde ters faz modunda alkilbenzen ve fenol türevlerinin ayrımında başarıyla kullanılmıştır. Bu ayrımlarda en yüksek teorik tabaka sayısı değeri 210.000 m-1 olarak, poli(HPMA-Cl-co-EDMA) kolon ile elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında poli(HPMA-Cl-co-EDMA) monolitler polietilenimin (PEI) ile reaksiyona sokularak, amin grubu içeren anyon değiştirici sabit fazlar elde edilmiştir. Kolonlar kapiler elektrokromatografi sisteminde ters faz modunda alkilbenzen, fenol, çoklu aromatik hidrokarbonlar, nükleosid ve nükleotit türevlerinin ayrımında başarıyla kullanılmış ve bu ayrımlarda en yüksek teorik tabaka sayısı 205.000 m-1 olarak elde edilmiştir. Sonuçlar, poliakrilat formunda, yeni bir reaktif kapiler monolit üretildiğini ve bu monolit ile anyon ve katyon değiştirici formlarda yeni elektrokromatografik sabit fazların elde edilebileceğini göstermiştir. Böylece sabit faz sentezi için yaygın olarak kullanılan reaktif yapılar olan poli(klorometilstiren-co-divinilbenzen) ve poli(glisidil metakrilat-co-etilen dimetakrilat) formlarına yeni bir alternatif geliştirilmiştir.