Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylere öz-bakım modeline göre verilen hemşirelik bakımının öz-etkililik üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGE BAL ÖZKAPTAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEVGİSUN KAPUCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan bireylere öz-bakım modeline göre evde verilen hemşirelik bakımının öz-etkililik üzerine etkisini belirlemek amacıyla müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Çalışma müdahale ve kontrol grubunda 53'er kişi olmak üzere toplam 106 KOAH'lı birey ile yapılmıştır. Veri toplamada Hasta Tanıtım Formu, Orem'in Öz-Bakım Modeline Göre Veri Toplama Formu, Semptom Değerlendirme Formu, Medical Research Council (MRC) Dispne Skalası, KOAH Öz-Etkililik Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada müdahale grubundaki hastalara ilk ay iki, sonraki iki ayda birer kez olmak üzere toplam dört ziyaret yapılarak hemşirelik bakımı verilmiştir. Müdahale grubundaki hastalara ilk ziyarette eğitim rehberi verilmiş olup tüm ziyaretlerde hazırlanan bakım planına göre eğitim, bakım ve danışmanlık sağlanmıştır. Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir müdahalede bulunulmamış, çalışmanın başlangıcında ve sonunda olmak üzere toplam iki ev ziyareti yapılmış ve son ziyarette eğitim rehberi verilmiştir. Veriler sayı, yüzdelik, Ki-kare testi, Kruskal Wallis H Test, Wilcoxon İşaret Testi, Mann-Whitney U Testi ile değerlendirilmiştir. Son ziyarette kontrol grubundaki dispne derecesi müdahale grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Müdahale grubunda son ziyarette elde edilen KOAH Öz-Etkililik Ölçeği alt boyutlarına ait skorlar ve genel skorun ilk ziyarete göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Çalışma sonucunda KOAH'lı bireylere ev ziyareti yoluyla verilen hemşirelik bakımının öz-etkililik düzeyinin artmasına anlamlı derecede katkıda bulunduğu belirlenmiştir. Sonuçlar doğrultusunda ev ziyaretleri yoluyla, KOAH'lı bireylerin hastalığa bağlı yaşadığı sorunların belirlenmesi ve bu sorunlara yönelik olarak hemşirelik bakımı verilmesinde Orem'in Öz-bakım modelinin kullanılması önerilmiştir.