Madde bağımlısı bireylerin bağımlılık süreçlerinde ailenin etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZHAN BOZKURT

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TUĞÇA POYRAZ TACOĞLU

Özet:

Bu çalışmada, bireyi madde bağımlılığına götüren süreçte, aile içerisindeki sağlıksız ilişkilerin, yaşantıların ve sorunların, madde bağımlığı üzerinde ne tür etkilere sahip olduğunun bulunması amaçlanmıştır. Çalışmada sosyolojik suç teorileri incelenerek, sosyal öğrenme, sosyal kontrol ve etiketleme teorileri temel alınmıştır. Araştırmanın konusu, madde bağımlılığına giden süreçte, ailede karşılaşılan durumların ve etkilerinin neler olabileceğidir. Bu bağlamda, ailelerle ilgili olarak; sosyo-demografik özellikleri, sorunları, ailenin yapısı ve çocuğa kötü muamele sergilenmesi, ebeveynlerin problemli davranışlarda bulunması ve madde kullanma alışkanlıkları, ailede şiddete maruz kalma ve madde kullanımı ile ailede suça maruz kalma ya da suça tanıklık etmeye odaklanılmıştır. En genel anlamıyla ailede, sapma ve suç unsuru içeren davranışlar ile madde kullanımına maruz kalmanın veya tanıklık etmenin, bireyin madde bağımlılığı üzerinde ne gibi etkilerinin olabileceği sorusuna yanıt aranmıştır. Bu amaç doğrultusunda, madde bağımlısı olan 20-29 yaş grubunda, 225 kişinin katılımıyla anket ve ölçek uygulaması yapılmıştır. Sonuçlar, aile temelinde, madde bağımlılığını ortaya çıkaran olumsuz koşulların neler olabileceğine, bireylerin hangi süreçlerden zarar görerek madde bağımlılığına sürüklendiklerine ve madde kullanan kişilerin ailelerine derinlemesine bir bakış açısı getirmek üzere yorumlanmıştır. Araştırmanın, genelde suç sosyolojisi, özelde madde bağımlılığı alan yazına katkıda bulunduğu değerlendirilmektedir.