Ailelerde nesiller arası normatif dayanışma araştırması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aile ve Tüketici Birimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET SERHAT ÖZTÜRK

Danışman: Oya Hazer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nesiller arası dayanışma modelinde Bengtson ve Roberts (1991) tarafından geliştirilen altı boyut; yapısal, duygusal, ilişkisel, uzlaşımsal, işlevsel ve normatif dayanışma olarak sıralanmaktadır. Bu araştırmada gençlerin ailelerde nesiller arası normatif dayanışmasının ve normatif dayanışma ile nesiller arası dayanışmanın diğer alt boyutları ve sosyo-demografik faktörler arasındaki ilişkisi araştırılmıştır. Bu çalışmadaki veriler TÜİK uzmanları tarafından önerilen kriterler ve elde edilen veriler ile yapılan hesaplamalar sonucunda yüksek, orta ve düşük sosyo-ekonomik düzeyi temsil etmek üzere Ankara ilinin Çankaya, Keçiören ve Altındağ'da ilçelerdeki nüfus oranlarına göre yaş grupları da dikkate alınarak 15-29 yaş arasındaki 990 gençten elde edilmiştir. Araştırmada, gençlerin duygusal ve normatif dayanışma puan ortalaması yüksek düzeylere yakındır. Araştırmaya katılanların uzlaşımsal, ilişkisel ve işlevsel dayanışma (ebeveyn/büyük ebeveynden yardım alma ve ebeveyn/büyük ebeveyne yardım verme) puan ortalamaları ise orta düzeyin biraz üstündedir. Nesiller arası normatif dayanışma ile duygusal dayanışma, işlevsel dayanışmada ebeveyn/büyük ebeveyne yardımda bulunma, yapısal dayanışmada ailenin genişliği, ilişkisel dayanışma ve uzlaşımsal dayanışma ile pozitif yönde ilişkilidir. Nesiller arası normatif dayanışma yapısal dayanışmada ebeveyn/büyük ebeveyn ile olan coğrafi uzaklıkla ise negatif yönde ilişkilidir. Gençlerin nesiller arası normatif dayanışma puan ortalamaları gençlerin eğitim durumlarına, kız ve erkek kardeş sayılarına, aile tipine ve ebeveyn/büyük ebeveyn eğitim durumlarına göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Nesiller arası normatif dayanışmayı etkileyen en önemli faktör uzlaşımsal dayanışma olurken, bunu sırasıyla yaş, ebeveyne/büyük ebeveyne yardım verme (işlevsel dayanışma), ebeveyn/büyük ebeveyn lisans ve lisansüstü mezunu olma durumu, kız kardeş sayısı, çalışmıyor olma durumu, ebeveyn/büyük ebeveyn lise mezunu olma durumu ve cinsiyetin kadın olması ve erkek kardeş sayısı izlemektedir.