Ortaokul Türkçe öğretim programının Guba ve Lincoln'un modeline göre değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YALÇIN COŞKUN
Danışman: Seval Fer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ortaokul Türkçe Öğretim Programını Guba ve Lincoln'un modeline göre değerlendirmeyi amaçlayan bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden açıklayıcı durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu program paydaşları olarak Kayseri ili Melikgazi, Talas, Kocasinan ilçelerindeki sekiz devlet ortaokulunda görev yapan sekiz Türkçe öğretmeni, beş okul yöneticisi ile bu okullarda öğrenim gören on yedi öğrenci ve sekiz öğrenci velisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak her paydaş grubu için ayrı olarak geliştirilen yarı yapılandırılmış bireysel görüşme formu, odak grup görüşme formu ve doküman analiz formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi için Corbin ve Strauss modeli kullanılmıştır. Birinci alt problemde program paydaşlarının programı zihinlerinde nasıl yapılandırdıkları araştırılmış olup bulgulara göre paydaş gruplarının Türkçe Öğretim Programını zihinlerinde yapılandırırken olumlu ve olumsuz birtakım çağrışımlara sahip oldukları anlaşılmıştır. Niceliksel olarak paydaş gruplarının tamamında olumsuz çağrışımların sayısının olumlu çağrışımlardan daha fazla olduğu görülmüştür. İkinci alt problemde paydaşların programa ilişkin iddialarının, endişelerinin, eleştirilerinin neler olduğu incelenmiştir. Hedef ve içerik ögelerinde paydaş eleştirinin ve sorunlarının öğretme-öğrenme süreci ve ölçme-değerlendirme ögelerinden daha fazla olduğu görülmüştür. Üçüncü alt problemde programa ilişkin paydaşlar tarafından belirlenen ortak sorun alanları incelenmiş ve paydaşların sahip oldukları rollere göre diğer gruplardan farklılaştığı tespit edilmiştir. Dördüncü alt problemde ise ortak sorun alanlarının çözümü için hedefler ve içerik ögelerinde düzenlemeler yapılması gerektiğiyle ilgili paydaş görüşlerine yer verilmiştir. Son olarak beşinci alt problemde 2024 Türkçe Öğretim Programı ile 2019 Türkçe Öğretim Programı kıyaslanarak ortak sorun alanlarının 2024 programındaki durumuna yer verilmiştir.