Web tabanlı öz-değerlendirme sisteminde algılanan öz müdahalenin etkililiği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA BAYRAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HALİL YURDUGÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, belirlenen bir sistemde güncellemeler yapılarak öğrenenlerin kendilerini test edebilecekleri ve ertelenmiş dönüt alabilecekleri Web Tabanlı Öz-Değerlendirme Sistemi ortaya konulmuştur. Ortaya konulan sistemin öğrenenlerin kendi öğrenme süreçlerine müdahale bulunması anlamına gelen algılanan öz müdahalenin etkililiği ile öğrenen özellikleri (üstbiliş farkındalık ve güdülenme stratejileri) arasındaki ilişki incelenmiştir ve bir öğrenen profili oluşturulmaya çalışılmıştır. Ayrıca sistem kullanımının öğrenen başarı artışında bir farklılık yaratıp yaratmadığı incelenmiştir. Buna ek olarak bireyin özelliği olan algılanan öz müdahalenin etkililiğinin ve sisteme yönelik algılanan kullanım kolaylığının öğrenenlerin cevapladıkları test sayısı olarak ele alınan kullanma davranışı üzerine etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda öğrenenin kendi öğrenme sürecine müdahalede bulunma algısının ve bu müdahalenin etkililiğinin, belirlenen diğer yapılar ile ilişkisini belirlemek için ilişkisel yöntem kullanılmıştır ve yapısal eşitlik modelleri kurulmuştur. Sistemin başarı gelişimi üzerindeki etkililiğini belirlemek için zayıf deneysel yöntem kullanılmış; tek gruplu ön test - son test araştırma deseni düzenlenmiştir ve puan farkları alınarak tek yönlü anova analizi yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümünde okuyan ve Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme dersini alan 59 öğrenci (32 kadın, 27 erkek) oluşturmaktadır. Sistemde ilgili derse yönelik 4 çoktan seçmeli test bulunmaktadır. Öğrenenler başarı testine cevap verdikten sonra kendi isteklerine bağlı olarak sistemden test alabilmişlerdir. Testler 5 gün için erişime açılmıştır ve erişime açılan test öğrenenlere düzenli olarak duyurulmuştur. Beş günün sonunda sınav verileri araştırmacı tarafından incelenmiştir ve bireyselleştirilmiş dönüt kartları hazırlanmıştır. Dönüt kartları görev düzeyinde doğrulama ve ayrıntılandırma dönüt türleri ile birlikte, kriter, norm ve öz referanslı dönütlerini içermiştir. Dönüt kartları 2 gün içinde hazırlanmış ve e-posta aracılığıyla gönderilmiştir. 4 haftanın sonunda öğrenciler başarı testi, Bilişötesi Farkındalık Envanteri, WT-ÖS'de Algılanan Öz Müdahalenin Etkililiği Ölçeği, Algılanan Kullanım Kolaylığı ve Güdülenme ölçeklerine cevap vermişlerdir. Araştırma sonuçlarına göre öğrenenlerin Bilişin Düzenlemesi farkındalığının WT-ÖS'de algılanan öz müdahale etkililiği üzerine anlamlı bir etkisi varken, Biliş Bilgisi farkındalığının anlamlı etkisinin olmadığı görülmüştür. Bununla beraber öğrenenlerin Bilişin Düzenlenmesi puanları WT-ÖS'deki algılanan öz müdahalenin etkililiğinin %20'sini açıklamaktadır. Güdülenme stratejilerinden sadece görev değerinin pozitif yönde etkisi olduğu görülmüştür. Öğrenenlerin test sayısına göre başarı gelişiminde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak algılanan öz müdahalenin etkililiğinin ve kullanım kolaylığının sistemin gerçek kullanımı (modelde 'davranış' değişkeni olarak ifade edilmiştir) üzerine anlamlı bir etkisi olmadığı görülmektedir. Anahtar sözcükler : Web tabanlı öz değerlendirme, öz müdahalenin etkililiği, güdülenme, üstbiliş