Optimal kapasite dağıtımı ile yükseköğrenim kalitesinin geliştirilmesi: Bir gelir yönetimi yaklaşımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARMAĞAN ÖZBİLGE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYDIN ULUCAN
Özet:Öğrenci-ders atama problemi, Eğitimsel Çizelgeleme başlığı altında, farklı durumlar için farklı yaklaşım ve metotlar kullanarak çalışılmış ve hatta bazı ünlü işletme okulları tarafından kurum-özel sistemler geliştirilmiştir. Literatürdeki temel yaklaşım, talebi kotasından yüksek olan derslerin kapasitesinin bireysel öğrenci tercihleri doğrultusunda dağıtılmasıdır. Fakat bu tarz bir yaklaşım, çok yüksek veri trafiğine ve çoğu zaman bozuk veya eksik bilgiyle çalışılmasına neden olmaktadır. Diğer yandan, Gelir Yönetimi, elli yılı aşkın süredir talepteki belirsizliği yönetmek için, özellikle havayolu işletmelerince, kullanılmaktadır ve yöntemleri arasında talebi optimal kapasite dağıtımı ile yöneten yaklaşımlar bulunmaktadır. Bu çalışmada, bireysel öğrenci tercihleri yerine öğrenci gruplarının tercihleri göz önüne alınarak, her bir ders, bir havayolu uçuşu gibi modellenmiştir. Bu sayede, öğrenci atama probleminin, Tek Kaynaklı ve Tek Ayaklı Gelir Yönetimi modelleriyle çözülmesi önerilmiştir. İki problem arasında kurulan benzerlik ve Tek Ayaklı Gelir Yönetimi modellerine ait varsayımlar öğrenci atama problemi kapsamında geçerliliği ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Öğrenci atama probleminin talep verisinde görülen farklılık nedeniyle, kapasite dağıtım problemini çözmek için bir tam sayılı programlama yaklaşımı ortaya atılmıştır. Bu yaklaşım, var olan çözüm yöntemleriyle karşılaştırıldığında, sezgisel yöntemlere göre her zaman daha tutarlı ve çoğu zaman daha iyi sonuç vermiş ve sürekli talep fonksiyonu varsayımı altında optimale yakınsayan Monte Carlo algoritmasıyla neredeyse eşit değerler sunmuştur. Geçerliliği kanıtlanan yaklaşım, Hacettepe Üniversitesi, İşletme Bölümü seçmeli dersleri verisine de uygulanmış ve farklı ders grupları için koruma seviyeleri belirlenmiştir. Gerçekleştirilen uygulamada, ayrıca, öğrenci talep ve fayda verilerinin nasıl oluşturulabileceğine dair önerilerde bulunulmuş ve verinin nasıl derlendiği ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Anahtar Sözcükler Öğrenci-ders atama problemi, optimal kapasite dağıtımı, Eğitimsel Çizelgeleme, Tek Ayaklı Gelir Yönetimi.