Madde düzeyinde boyutluluk modellerinin bilgisayar ortamında bireyselleştirilmiş test yöntemleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURHANETTİN ÖZDEMİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SELAHATTİN GELBAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, farklı yetenek kestirimi yöntemleri, madde seçim yöntemleri ve test sonlandırma kurallarını dikkate alarak bireylerin yabancı dil yeteneklerinin telafi-edici modellere dayalı Çok Boyutlu Bilgisayar Ortamında Bireyselleştirilmiş (BOB) Testi yöntemleri ile ölçülmesi ve madde-içi ve maddeler-arası boyutluluğun çok-boyutlu BOB testi yöntemlerinin performansları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, Hacettepe Üniversitesi tarafından uygulanan dinleme, okuduğunu anlama ve dilbilgisi olmak üzere üç boyuttan oluşan İngilizce Yeterlik Sınavlarına (İYS) ilişkin gerçek veri seti kullanılarak gerçek verilere dayalı simülasyon (post-hoc simulation) yapılmıştır. Bu çalışmada, 2009-2013 eğitim-öğretim yıllarında uygulanan 10 İngilizce yeterli sınavına ait veri seti kullanılmış ve her bir testte yer alan maddelere ait madde parametreleri telafi-edici (compensatory) çok boyutlu 2 parametreli lojistik model (CM-2PLM) kullanılarak kestirilmiştir. Madde-içi boyutluluk modeline ait madde havuzu 565 maddeden oluşurken, maddeler-arası boyutluluk modeline ait madde havuzu ise 559 maddeden oluşmaktadır. Bu çalışmada en uygun çok-boyutlu BOB testine karar vermek için iki farklı yetenek kestirim yöntemi (Fisher'in puanlama ve Bayesyen MAP yöntemi), üç farklı madde seçim yöntemi (A-optimality, D-optimality, Seçkisiz madde seçim yöntemi) ve iki farklı test sonlandırma kuralı (sabit madde sayısı ve hata varyansı durdurma kuralı) kullanılmıştır. Toplamda 72 koşul analiz edilmiş ve her bir koşula ilişkin analiz sonuçları güvenirlik katsayıları, ölçmenin standart hatası, ortalama madde sayısı, gerçek ve kestirilen yetenek parametreleri arasındaki korelasyon ve RMSD değerleri açısından karşılaştırılmıştır. Madde düzeyinde boyutluluk modellerine dayalı çok boyutlu BOB testi analiz sonuçlarına bakıldığında, farklı madde seçim ve yetenek kestirim yöntemlerinin kullanımının standart hata, testin uzunluğu, gerçek ve kestirilen yetenek parametreleri arasındaki korelasyon ve RMSD değerlerini etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. D-optimality madde seçim yöntemi yerine A-optimality madde seçim yöntemi kullanıldığında her bir boyutluluk modeli için hem test uzunluğunun ve RMSD değerlerinin azaldığı hem de her bir boyuta ilişkin testin güvenirliğinin arttığı bulgusuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan, madde seçim yöntemlerinden D-optimality ve yetenek kestirim yöntemlerinden MLE'ye dayalı Fisher'in puanlama yönteminin madde düzeyinde boyutluluk modellerinden etkilendiği görülmektedir. Gerçek verilere dayalı (post-hoc) simülasyon analizi bulgularına göre kağıt-kalem testleri ile karşılaştırıldığında çok boyutlu BOB testlerinin daha az madde ile daha yüksek güvenirlikte ölçümler yaptığı görülmektedir. Sonuç olarak, A-optimality madde seçim ve Bayesyen MAP yetenek kestirim yöntemlerinin kullanıldığı madde-içi boyutluluk modeline dayalı çok boyutlu BOB testlerinin diğer çok boyutlu BOB testlerine göre daha güvenilir ve tutarlı sonuç verdiği söylenebilir. Bu çalışmanın sonuçları İYS sınavının gerçek çok-boyutlu BOB testi yöntemleri ile uygulanmasında önemli bir katkı sağlayabilir.