Bir çalışma alanı ve siyasi proje olarak kalkınma yönetimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET OĞUZ ASLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUHİTTİN ACAR
Özet:İkinci Dünya Savaşı'nı izleyen yıllar, dünyanın önemli değişimlere sahne olduğu yıllardır. Amerika Birleşik Devletleri'nin uluslararası sistemin hegemonik gücü olması ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin sistemi iki kutuplu hale getirmesi, eski sömürge toplumlarının bağımsızlıklarını kazanarak uluslararası sistemin aktörleri haline gelmesi başlıca önemli gelişmelerdir. Amerika Birleşik Devletleri, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ne karşı giriştiği mücadelede, kalkınmayı azgelişmiş ülkelere sosyalist olamayan bir gelişme yolu olarak sunmuştur. Keynesyen ekonomi anlayışının ekonominin tam istihdamı dolayısıyla refahı sağlamasının ancak müdahale ile mümkün olduğu görüşü devlete ekonomik gelişmede yeni roller yüklemiştir. Benzer şekilde azgelişmiş ülkelerde de kalkınmayı yönetecek aktörün devlet olduğu görüşü kabul görmüştür. Kalkınma sürecinin yönetilmesini sağlayacak idari kapasitelerin azgelişmiş ülkelerde oluşturulması gerekliliği kalkınma yönetimi çalışmalarını başlatmıştır. Yönetim bilimi, iktisat, sosyoloji ve siyaset bilimi gibi farklı disiplinlerden akademisyen ve uzmanlar bu alanda çalışmaya başlamış, Birleşmiş Milletler, Birleşik Devletler Uluslararası Kalkınma Ajansı ve Ford Vakfı gibi kuruluşlar bu çalışmalara destek vermiştir. Aydınlanma ile başlayan ilerleme düşüncesi, modernleşme kuramları, toplum kuramları ve yönetim biliminin sağladığı kavramsal ve kuramsal çerçeve içinde kalkınma yönetimi çalışmaları sürmüştür. Ancak Bretton Woods uzlaşması ile başlayan dönem 1970'lerin başlarındaki dünya ekonomik krizi ile sona ermiş, ekonomiye devletin müdahale etmesi gerektiği üzerine olan uzlaşı dağılmıştır. Neoliberal politikalar ve küreselleşmenin gereklerinin şekillendirdiği yeni dönem Washington Uzlaşısı dönemidir. Böylece kalkınmanın devlet eliyle değil, piyasa vasıtasıyla mümkün olacağı tezi kabul görmeye başlamıştır. Kalkınma yönetimi çalışmaları, önce kamu işletmeciliği daha sonra yeni kamu işletmeciliği çalışmalarına dönüşmüştür. Kalkınma yönetimi terimi de yerini yönetişim ve iyi yönetişime bırakmıştır. Çalışma bu dönüşüm sürecini ve süreci şekillendiren koşulları ele almaktadır.