Bireyin iletişim kalıplarının yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkileri: Psikolojik güvenlik ve dayanıklılığın rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ BABAARSLAN

Danışman: Anıl Boz Semerci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, örgüt içi iletişim biçimlerini ifade eden iletişim kalıplarının (diyalog yönelimi ve uyum yönelimi), çalışanların yenilikçi iş davranışları üzerindeki etkisini incelemek; bu ilişkide bireysel bir psikolojik kaynak olan dayanıklılık kapasitesinin aracı ve psikolojik güvenlik algısının düzenleyici rolünü test etmektir. İletişim kalıpları, kökenini aile içi etkileşim modellerinden alan bir yapı olmakla birlikte, bu çalışma kapsamında örgütsel bağlama uyarlanarak yeniden yapılandırılmıştır. Bu yönüyle çalışma, diyalog yönelimi ve uyum yönelimi kavramlarını örgütsel davranış literatürüne taşıyan öncü bir girişim niteliği taşımaktadır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye'de özel sektörde çalışan 305 beyaz yaka çalışan oluşturmaktadır. Veriler, anket yöntemiyle toplanmış ve analizler SPSS ve PROCESS Macro (Model 4 ve Model 7) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Model 4 ile yapılan aracılık analizi sonucunda, iletişim kalıplarının yenilikçi davranış üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlı olmadığı; ancak bu ilişkinin dayanıklılık kapasitesi aracılığıyla anlamlı hale geldiği bulunmuştur. Model 7 kapsamında ise, psikolojik güvenlik algısının diyalog yönelimi ile dayanıklılık kapasitesi arasındaki ilişki üzerinde düzenleyici bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, açık ve anlayış temelli iletişim ortamlarının, bireylerin psikolojik dayanıklılıklarını artırarak yenilikçi davranışlarını teşvik edebileceğini göstermektedir. Bu çalışma, örgütsel iletişim, psikolojik güvenlik ve pozitif örgütsel davranış alanlarına bütüncül bir bakış açısı kazandırarak hem kuramsal literatüre hem de yönetsel uygulamalara katkı sunmaktadır.