Endüstri 4.0 Sürecinin Teknoloji Kabul Modeli ve Teknolojik Yatkınlık Endeksi Çerçevesinde Davranışsal Açıdan İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURTEN SİNEM PAMUK
Danışman: Bülent Çekiç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı Parasuraman'a ait Teknolojik Yatkınlık Endeksi ile Davis'e ait Teknoloji Kabul Modeli'ni birbiriyle ilişkilendirerek Endüstri 4.0'ı oluşturan bileşenlerin insan davranışlarıyla ilişkisini gösterecek bir çalışma yapmaktır. Endüstriyel ve teknolojik devrimlerin tarihsel akışı göz önünde bulundurularak Endüstri 4.0 kavramı tartışılmış ve söz konusu dördüncü sanayi devriminin başarıya ulaşmasında önemli bileşenler olarak kullanılan nesnelerin interneti, siber-fiziksel sistem, büyük veri ve veri analitiği, bulut sistemler, 3D yazıcılar, siber güvenlik ve akıllı fabrikalar hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Ayrıca, Endüstri 4.0 konusunda literatürün mevcut durumunu anlamak üzere bir literatür taraması yapılmıştır. Araştırma sonuçları hem iş dünyasının hem de ilgili literatürün Endüstri 4.0 konseptine olan ilgisinin giderek arttığını göstermiştir. Ancak, Endüstri 4.0'ın davranışsal boyutunu inceleyen çok az sayıda araştırma olduğu görülmüştür. Literatür taramasının devamında Teknoloji Yatkınlık Endeksi ve Teknoloji Kabul Model'inin kullanıldığı araştırmalar incelenmiş ve bu araştırmada kullanılmaya uygun modeller oldukları görülmüştür. Analizde söz konusu bileşenlerin Endüstri 4.0 bileşenleri ölçebilme seviyeleri doğrudan ve aracı etkileri ölçülmüştür. Araştırmanın sonucunda Teknoloji Yatkınlık Endeksinin bir bütün olarak Endüstri 4.0 bileşenlerini hem direkt olarak hem de Algılanan Kullanım Kolaylığı üzerinde aracı değişken olarak etkilediği görülmüştür. Çalışmanın devamında bileşenlerin tek tek direkt ve aracı etkileri ölçülmüş sonucunda ise Teknoloji Yatkın Endeksi'nin bileşenlerinden olan güvensizlik haricinde kalan boyutların da Endüstri 4.0 bileşenlerine karşı algılanan faydanın direkt olarak daha yüksek olduğu bununla birlikteyse bileşenlerinin algılanan kullanım kolaylığının da daha yüksek olarak algılandığını ve bunun da aracı değişken olarak algılanan faydalarını da arttırdığı anlaşılmıştır. Çalışmanın kısıtları göz önünde bulundurularak gelecekte yapılacak araştırmalara yol gösterebileceği düşünülmektedir. Ayrıca reel sektördeki yöneticiler için de çalışanlarını motive etmeleri ve uygun görevlere yerleştirmeleri açısından faydalı olacağı düşünülmektedir.