İnsan yağ dokusu mezenşimal kök hücrelerinde notch sinyal yolunun araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASIM NİYAZ

Danışman: Özer Aylin Gürpınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kök hücreler, çoğalabilme, kendini yenileyebilme ve çeşitli tipteki hücrelere farklılaşabilme yeteneklerine sahip özelleşmemiş hücrelerdir. Sahip oldukları bu potansiyel nedeniyle vücutta doku onarımı ve tedavisi amacıyla önemli göreve sahiptirler. Notch sinyal yolu, omurgalı ve omurgasızlarda hücre yaşam döngüsünde kilit rol oynamaktadır. Anormal notch sinyal yolu aktivasyonu gelişimsel problemler, nörodejeneratif hastalıklar ve kanser ile ilişkilidir. Notch sinyal yolu, kök hücre biyolojisinde köklülük özelliğinin devamı veya farklılaşma gibi duruma göre değişen biyolojik sonuçlar gösterir. Notch sinyal yolu, yağ dokusu MKH'lerinde çalışılmakla birlikte, sinyal yolunun işleyişiyle ilgili olarak farklı sonuçlar elde edilmektedir. Bu bilgiler ışığında çalışmamızda amaç, farklı pasajlardaki insan yağ dokusu MKH'lerinde notch sinyal yolu aktivitesindeki değişiklikleri araştırmaktır. Bu amaçla öncelikle sağlıklı donörlerden yağ dokusu elde edilmiş ve yağ doku MKH'leri primer eksplant kültür yöntemi ile izole edilmiştir. İzole edilen hücreler karakterize edilmiş ve farklı pasajlara çoğaltılmıştır (P2, P3, P4, P6, P8 ve P10). Elde edilen hücrelerde pasajlar arasında yaşlanmanın tespiti için hücre içi lizozomal aktivite sonucu oluşan β-galaktozidaz miktarları ölçülmüştür. Farklı pasajlardaki hücrelerde notch sinyal yolunun aktivitesindeki değişiklerin incelenmesi amacıyla, Total Notch1 (hücre membranı üzerinde bulunan reseptörler) ve Cleaved Notch1 (sinyal yolunun aktif olduğunu gösteren kopmuş hücre içi kısmı) ELISA yöntemi kullanılarak kantitatif olarak ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Sonuçlar yağ dokusu kökenli MKH'lerle (P2, P3, P4, P6, p8 ve P10) ile kontrol arasında β-galaktozidaz aktivitesi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu (p 0,05) görülmektedir. Bu durum MKH'lerin notch reseptörlerini ifade ettiğini ve bu sinyal yolunu aktif tuttuğunu göstermektedir. Sonuç olarak, MKH'lerin farklı pasajlarda notch sinyal yolu aktivitesini göstermeyi devam ettiğini ve bu aktivitenin pasajlar arasında bir farklılık oluşturmadığı gösterilmiştir. Bu durum, ilk on pasaj için MKH'lerin kendini yenileyebilme özelliklerini değişmeden devam ettirdiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: İnsan, yağ doku, mezenşimal kök hücre, beta-Galaktozidaz, Notch1