MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ ÖĞRENCİLERİNİN OKUL TERKİ RİSKLERİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE TOPALOĞLU

Danışman: Nilüfer Koçtürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, Mesleki Eğitim Merkezi'nde öğrenim gören 9., 10. ve 11. sınıf kalfalık öğrencilerinin okul terki risklerini demografik değişkenler (yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi, günlük çalışma saati, ebeveyn eğitim durumu vb.), yoksulluk algısı ve algılanan sosyal destek düzeyleri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, karma yöntem araştırma modeli ve eşzamanlı üçgenleme deseni kullanılmıştır. Veriler, 2024-2025 öğretim yılı güz ve bahar döneminde Gaziantep'teki iki Mesleki Eğitim Merkezi'nde öğrenim gören 14-19 yaş aralığındaki 30 öğrenciden toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Okul Terki Riski Ölçeği, Yoksulluk Algı Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Nicel veriler non-parametrik testler ile analiz edilmiş; nitel veriler ise içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin cinsiyetinin okul terki riski, sosyal destek ve yoksulluk algısı ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi bulunmamaktadır. Ancak sınıf düzeyine göre yoksulluk algılarında değişim saptanmıştır. Ayrıca, babanın çalışma durumunun öğrencilerin okuldan ayrılma eğilimleri ile ilişkili olduğu ve düşük hane gelirine sahip öğrencilerin dikkat sorunları yaşadıkları tespit edilmiştir. Mutlak yoksulluk algısı ile sosyal destek arasında anlamlı bir ilişki bulunurken, okul terki riski ile doğrudan anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ailevi problemler, ekonomik zorluklar, sosyal çevrenin olumsuz etkileri ve akademik başarısızlık öğrencilere okul terkini düşündüren temel etkenler olarak nitel bulgularda yer almıştır. Elde edilen sonuçlar, ilgili alan yazını doğrultusunda tartışılarak araştırmacılara, uygulayıcılara ve eğitim politikacılarına yol göstermek amacı ile önerilerde bulunulmuştur.