Geri ödemede referans fiyatlandırmanın hipertansiyon ilaç harcamalarına etkileri: 2007 - 2012 dönemi değerlendirmeleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA KOCABACAK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET TOP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de ilaç fiyatlarının belirlenmesi ve geri ödeme usulleri yasal mevzuat ile düzenlenmiştir. Günümüzde ilaçların perakende satış fiyatları Sağlık Bakanlığı tarafından dış referans fiyatlandırma sistemine göre belirlenmektedir. Geri ödeme sistemi ise Sosyal Güvenlik Kurumu eliyle yürütülmektedir. Geri ödeme kapsamına giren ilaçlar için zorunlu kamu indirimleri ve firmaların tercihine göre özel indirim oranları uygulanarak kamu fiyatı elde edilmektedir. Bununla birlikte eşdeğer gruplarında yer alan ilaçlar için geri ödemede referans fiyatlandırma sistemi uygulanmaktadır. Bu çalışmada, geri ödemede referans fiyatlandırmanın ilaç harcamalarına olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Türkiye'de uygulanan ilaç fiyatlandırma ve geri ödeme süreçlerinin birbiri ile bütünleşik ve etkileşimli yapısı nedeniyle çalışma, geri ödemede referans fiyatlandırma odağında 2007-2012 yılları arasında uygulanan ilaç politikalarının ilaç harcamalarına olan etkilerinin incelenmesi olarak tasarlanmıştır. İlaç çalışma grubu olarak hipertansiyon hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçlar seçilmiştir. Verilerin analizlerinde kullanılan oran, endeksleme, istatistiksel farklılıkların önemlilik testleri ve zaman serileri analizleri için Microsoft Office-Excel ve SPSS programları kullanılmıştır. Çalışma grubu ilaçlar için yapılan harcamalarda 2010 yılı itibariyle azalma olduğu görülmüştür. Global Bütçenin uygulandığı bu dönemde dış referans fiyatlarının belirlenmesinde uygulanan oranların düşürülmesi, zorunlu kamu indirim oranlarının artırılmasının ve geri ödemde referans fiyatlandırma sisteminin etkili olduğu düşünülmektedir. Geri ödemede referans fiyatlandırmanın eşdeğer grubunda bulunan ilaçlar için yapılan harcamaların kontrolünde etkili olmakla birlikte, daha iyi sonuçların elde edilebilmesi için destekleyici politikalara ihtiyaç olunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler Geri ödemede referans fiyatlandırma, ilaç harcamaları, ilaç harcamaları kontrol politikaları, global bütçe, ilaçlarda zorunlu kamu indirimleri, dış referans fiyatlandırma, zaman serileri analizi