Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürlerarası iletişim ve mikro saldırganlık
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türkiyat Araştırma A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ER
Danışman: Mustafa Durmuş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Disiplinler arası çalışmalar, farklı alanlara ait bilgilerin bütünleşmesi ve bilimsel zenginlik açısından oldukça önemlidir. Yabancılara Türkçe öğretimi sahasında da farklı disiplinlerin ortaklığı ile yürütülen çalışmalar alana yeni bakış açıları kazandıracaktır. Uluslararası öğrenci hareketliliği her geçen yıl artmaktadır ve bu hareketlilik önemli bir kültürel etkileşim alanı oluşturmaktadır. Bu etkileşimin en yoğun gerçekleştiği mekânlar da dil öğretim sınıflarıdır. Yabancılara Türkçe öğretimi sahasında kültürlerin karşılaşma alanları olan dil öğretim sınıflarındaki kültürlerarası iletişim ve etkileşim, üzerinde önemle durulması gereken hususlardan biri olarak karşımızda durmaktadır. Dil, iletişim kurmanın yanında kültürel kodları taşır ve aktarır. Dil öğretiminin temel dil becerilerini geliştirmenin yanında kültürlerarasılığı sağlayan bir işlevi de vardır. Dil öğrenicilerinin gerek bireysel gerekse ulusal kültürel kodları, doğal olarak çok kültürlü bir ortamı meydana getirmektedir. Bu çok kültürlülüğü oluşturan ırk, milliyet, cinsiyet, dil, din gibi pek çok toplumsal yapı; aynı zamanda bireylerin toplumsal yaşam içinde kimliklerinin oluşmasını sağlayan gruplar ve aidiyetlerdir. Bu kimlikler, farklılıkları da beraberinde getirmekte ve zaman zaman kültürel çatışmalara da zemin hazırlayabilmektedir. Günümüzde ırksal temelli ayrımcılıklar ile ilgili düşüş olduğu ve aynı zamanda konu hakkında artan farkındalıklar görülse de ayrımcı, cinsiyetçi ve ötekileştirici davranışların kaybolmadığı; sadece şekil değiştirdiği de gözlemlenmektedir. Mikro saldırganlık olarak adlandırılan bu ayrımcı ve ötekileştirici davranışlar sınıf içi iletişimi engelleyerek dil öğrenimi ve öğretiminin önündeki en büyük bariyerlerden biri olabilmektedir. Bu çalışma, sınıf içi iletişim bağlamında öğrenici-öğretici veya öğrenici-öğrenici arasında görülmüş veya görülebilecek mikro saldırgan davranışlar ve bunların dil öğrenme sürecine etkilerini tartışmaktadır. Öncelikle "mikro saldırganlık" olgusunu tanımlayabilmek amacıyla alan yazın incelemesi yapılmış ve mikro saldırganlığın göstergesi olabilecek davranışlar belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma, karma yöntem araştırma tekniğine uygun olarak desenlenmiştir. Çalışmanın sonucunda; oryantasyon programları ile öğrenicilerin kültürel adaptasyon sürecinin hızlandırılması, dil öğretim merkezlerinde rehberlik servislerinin kurulması, öğreticilerin eğitimi ve farkındalıklarının artırılması konusunda yeni düzenlemeler yapılması, aracılık kavramının uygulamaya geçirilmesinin yanında dil öğretim materyalleri ile öğretimde kullanılan sosyal medya uygulamalarının da mikro saldırgan unsurlar içermemesi gerektiği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler Yabancılara Türkçe öğretimi, mikro saldırganlık, kültürlerarasılık, sınıf içi iletişim, karma yöntem.