Sporculara yönelik beslenme eğitimi modülleri oluşturma:

HANDAN AKALIN

Sporculara yönelik beslenme eğitimi modülleri oluşturma: "M-öğrenme" uygulama örneği

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HANDAN AKALIN

Danışman: Pelin Bilgiç

Özet:

Beslenme, sporcu performansında önemli bir rol oynamaktadır. Sporcuların doğru beslenme uygulamalarını gerçekleştirmesi için sporculara özel profesyonel rehberlere ihtiyaç vardır. Bu çalışmada, güncel spor beslenmesi bilgilerini içeren eğitim modüllerinin oluşturulması, sporcu beslenmesi eğitimine yönelik olarak mobil uygulama geliştirilmesi, mobil uygulamanın sporcuların beslenme bilgi düzeyine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada sağlıklı besin seçimi, yarışma ve antrenman öncesi, sırası, sonrası beslenme, sporcularda görülen yeme davranışı bozuklukları, sporcu beslenmesine özel yemek tarifleri, sporcularda sıvı tüketimi, beslenmenin peryodlanması, ağırlık yönetimi, yaralanmalardan sonra beslenme, yolculuklarda beslenme, besinsel ergojenik destekler, spor besinleri vb. konularında modüller geliştirilmiştir. Geliştirilen modüllerde; besin derecelendirilmesi, tabak modeli, rol model, karar ağacı, infografik, hedef belirleme, vaka çalışması, trans teorik model, vaka çalışması, probleme dayalı öğrenme, sağlık inanç modeli gibi eğitim modelleri/teorileri yöntemleri kullanılmıştır. Pilot uygulama olarak deney grubundaki sporculara SporBes adlı mobil uygulama aracılığıyla spor beslenmesi eğitimi verilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Çalışmaya 19'u deney grubunda (%63,2'si erkek, %36,8'i kadın), 20'si kontrol grubunda (%75'i erkek, %25'i kadın) toplam 39 sporcu dahil edilmiştir. Deney grubunun medyan yaşı 29 yıl iken kontrol grubunun 25.3 yıldır. Sporcuların ön test spor beslenmesi bilgi düzeyi puanı; kontrol ve deney grubunda sırasıyla 34,5±23,7; 32,1±18,9 puan, son test puanları 37,0±24,9; 54,7±15,3 puandır. Mobil uygulama aracılığı ile spor beslenmesi eğitimi sonrasında deney grubunun bilgi düzeyi 22,6±23,9 puan artmıştır (p<0,01). Sporcuların spor beslenmesi bilgi düzeyini artırmada mobil öğrenme yöntemi etkili bulunmuştur. Sporcu beslenmesi eğitiminde; doğru, bilimsel, ulaşılabilir, ekonomik, teknoloji temelli, çeşitli öğrenme yöntemlerini ve davranış değiştirme stratejilerini içeren mobil uygulamalar tercih edilebilir.