Anaokullarında 48-60 ay çocuklara uygulanan yapılandırılmış kavram haritası temelli kavram eğitim programının çocukların görsel - uzamsal algı mekanizmalarına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİRAY ÖZÖZEN DANACI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZEYNEP ÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, yapılandırılmış kavram haritası temelli -kavram eğitim programının, 48-60 ay çocukların görsel - uzamsal algı mekanizmalarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Erken çocukluk döneminde görsel-uzamsal alanla ilgili becerilerin çocukların beyin gelişiminde oldukça etkili olduğu bilinmektedir. Görsel-uzamsal algı becerilerinin geliştirilmesinde bu çocuklara uygulanabilecek kavram haritası temelli kavram eğitim programının etkili olabileceği düşünülmektedir. Çalışma ön-test-eğitim-son-test modelindedir. Deney grubuna ön test-eğitim-son-test-izleme testi, kontrol grubuna ise ön-test-son-test programlı çalışma uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2015-2016 eğitim öğretim yılında M.E.B.'na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim gören 48-60 ay çocuklar oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise tesadüfi örneklem yöntemi ile M.E.B.'na bağlı merkez anaokullarından seçilen 48-60 ay çocuklar oluşturmaktadır. Örneklemin %50 kız ve %50 erkek olmak üzere 59 çocuk deney grubunu, 59 çocuk ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Deney ve kontrol grubundaki çocuklara araştırmacılar tarafından oluşturulan 'Çocuk Demografik Bilgi Formu' ile ön-test olarak Frostig (114) tarafından geliştirilen ve Sökmen (243) tarafından geçerliği güvenirliği yapılan 'Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi' ve Boehm (52) tarafından geliştirilen ve geçerliği güvenirliği Sucuoğlu, Büyüköztürk, Özenmiş, (247), Ergül (103) ve Akkök ve ark. (7), tarafından yapılan 'Boehm-3 Okul Öncesi Temel Kavramlar Testi' uygulanmış ve devamında araştırmacılar tarafından gerekli uzman görüşleri alınarak oluşturulan 'Yapılandırılmış Kavram Haritası Temelli Kavram Eğitim Programı' uygulanmıştır. Program sonrası Boehm-3 Testi ile Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi tekrar uygulanmış ve izleme testleri ile deneklerden elde edilen verilerin istatistiksel çözümlenmesi için SPSS 24 kullanılarak elde edilen sonuçlar tablolarla ifade edilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinin ele alınmasıyla incelenerek gerekli istatistiksel analizler ile çalışma tamamlanmış, verilerin analizinde; frekans ve yüzde, T-testi ve Tek Faktörlü Varyans Analizi (ANOVA, KWVA) yapılmıştır. Aynı veriler, tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için iki faktörlü varyans analizi, Tek Faktörlü Kovaryans Analizi, T-testi, ve çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Son olarak Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi ile Boehm-3 testi arasındaki korelasyonlar incelenmiştir. Bulgulara göre deney grubunun gerek FGGA testine ilişkin gerekse Boehm-3 Testine ilişkin ön-test son-test puanları son-testler lehine anlamlı derecede artış görülmüştür. Deney ve kontrol gruplarının her iki teste ilişkin son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı derecede farklılık ortaya çıkmıştır. Deney grubu çocukların gerek görsel-uzamsal algı son-test/izleme testi ölçümleri arasında gerekse kavramsal beceri son-test/izleme testi ölçümleri arasında anlamlı bir farklılaşma bulunmamıştır. Verilere göre, kavram eğitimi programının çocukların görsel algı becerilerini olumlu yönde desteklediği düşünülmektedir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda ise ebeveynlerin, öğretmenlerin ve araştırmacıların, öğrenme sürecinin özellikle görsel-uzamsal algı ile ilişkili süreçlerinde kavram haritalarını kullanmaları önerilmiştir.