Translation as a norm-breaking activity: A case-study on the Turkish translation of Marjorie Housepian Dobkin's Smyrna 1922 The Destruction of a City
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MERVE AVŞAROĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HİLAL ERKAZANCI DURMUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasının amacı, birçok bilim insanının (Toury 1995, Brownlie 1999, Schäffner 1999, Chesterman 2000, vb.) asıl olarak normların belirlediği bir eylem olarak kabul ettiği çevirinin, norm-kırıcı boyutunu göstermektir. Marjorie Housepian Dobkin'in Smyrna 1922 The Destruction of a City adlı eserinin, Belge Uluslararası Yayıncılık tarafından 2012'de basılan Türkçe çevirisi olan İzmir 1922 Bir Kentin Yıkımı, bu tezde vaka çalışmasında kullanılmaktadır. Betimsel Çeviri Çalışmaları ve Eleştirel Söylem Analizi'nin birlikte kullanımı, çeviri metnin Türk toplumundaki sosyal biliş ile bağdaştırılmasında önemli bir metodolojik bakış açısı olarak işlev görmektedir. Bu bakımdan, bu tezde, Eleştirel Söylem Çözümlemesi alanında önde gelen bilim insanları olan Teun A. Van Dijk ve Norman Fairclough'un eleştirel yaklaşımları benimsenmektedir. Van Dijk'ın (2000) söylem, biliş ve toplumdan oluşan üç aşamalı yaklaşımı ve Fairclough'un (1995) metin, söylemsel eylem ve sosyokültürel eylemden oluşan üç aşamalı yaklaşımı, Türkçe çeviri ve çevirmen ile Türk toplumundaki sosyal biliş, güç ilişkileri ve baskın ideoloji arasındaki ilişkiyi analiz etmek üzere kullanılmaktadır. Yayıncı Ragıp Zarakolu, çevirmen Attila Tuygan ve sonsöz yazarı Ali Sait Çetinoğlu ile yapılan röportajlar ise, söz konusu aktörlerin, çeviri eylemini Türkiye'de kabul gören resmi söyleme karşı bir söylem geliştirmek için araç olarak kullandığını gösteren bulguları destekleyen önemli tamamlayıcı materyal olarak işlev görmektedir. Türkiye'deki tabu konuları içeren Smyrna 1922 The Destruction of a City adlı kitabın, Türkiye'de tabu-kırıcılık rolü ile yaygın olarak bilinen Belge Uluslararası Yayıncılık tarafından kaynak metin olarak seçilmesi ve çeviri sürecinde kullanılan söylemsel stratejiler, baskın güç ve itaat ilişkilerinde araç olarak kullanılabilecek olan çevirinin norm-kırıcılık işlevini göstermektedir. Anahtar Sözcükler Eleştirel Söylem Çözümlemesi (ESÇ), baskın güç olma ve itaat etme, norm, çeviri normları, norm-kırıcılık, ideoloji, güç ilişkileri, sosyal biliş