Çinko oksit ve bakır oksit nanoparçacıklarının in vitro sistemler üzerindeki toksik etkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU PASLI

Danışman: Aylin Gürbay

Özet:

Çinko oksit (ZnO) ve bakır oksit (CuO) NP'ları yaygın olarak kullanılan yüksek toksisite potansiyeline sahip metal nanoparçacıklardır. Ancak, diğer NP'lar gibi toksisite mekanizmaları hakkındaki bilgiler sınırlıdır. Bu çalışmada, ZnO ve CuO NP'larının, tek başlarına veya bir arada, fare fibroblast (L929) ve insan nöroblastoma (SH-SY5Y) hücre hatları üzerindeki olası sitotoksik etkileri değerlendirilmiş, dietilentriaminpentaasetik asit (DTPA), N-asetilsistein (NAC) ve taurinin bu sistemlerdeki koruyucu etkileri incelenmiştir. MTT ve nötral kırmızı (NK) deneyleri sonucunda, L929 hücrelerinde ZnO NP'ları ile zamana ve konsantrasyona, karışım ile konsantrasyon, CuO NP'ları ile ise zamana bağlı bir sitotoksik etki gözlenmiştir. Kontrole göre reaktif oksijen bileşikleri (ROB) ve mitokondriyal membran potansiyeli (MMP)'nin yükseldiği gözlenmiştir. Apopitozun ve hücre içi kalsiyum düzeylerinin kontrolden daha düşük düzeylerde olduğu saptanmıştır. Otofajinin, CuO ve karışım ile indüklendiği, NAC ve taurin varlığında ise bu düzeylerin azaldığı gözlenmiş olup, IL-6 üretiminde herhangi bir artış elde edilmemiştir. SH-SY5Y hücrelerinde ise MTT ve NK testleri sonucunda, L929 hücre hattında gözlenenden daha düşük düzeyde sitotoksisite elde edilmiştir. Karışım ile ROT düzeylerinin ve MMP'nin yükseldiği, belirlenmiştir. Tek başlarına veya karışım NP'ları ile apopitozun indüklendiği, hücre içi kalsiyum düzeylerinin azaldığı belirlenirken; IL-8 düzeyleri saptanamamış, IL-6 düzeylerinde bir artış görülmemiştir.