Ankara İli Meloidae (Insecta: Coleoptera) Familyası Üzerinde Sistematik Araştırmalar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED ARİF DEMİR

Danışman: Mahmut Kabalak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Ankara ili Meloidae (Coleoptera) familyası üzerinde araştırmalar yapılmıştır. Bu amaçla, Ankara ilinde Mayıs-Ekim 2018 ve Nisan-Mayıs 2019 aylarında arazi çalışmaları yapılmıştır. 2153 örnek toplanmıştır. 2 altfamilya ve 13 cinse ait toplam 30 tür teşhis edilmiştir. Meloinae altfamilyasından 8 cinse ait 22 tür, Nemognathinae altfamilyasından ise 5 cinse ait 8 tür tespit edilmiştir. Mylabris Fabricius, 1775 cinsi 8 tür ile en çok türe sahiptir. Alosimus luteus (Waltl, 1838), Teratolytta monticola Bologna, 2006, Hycleus polymorphus polymorphus (Pallas, 1771) ve Stenoria (s.str.) apicalis apicalis (Latreille, 1804) türleri ilk defa bu çalışma ile İç Anadolu Bölgesi'nden kayıt edilmiş ve S. (s.str.) apicalis apicalis'in, bu çalışmada Türkiye için ilk defa detaylı lokalite kaydı verilmiştir. Alosimus luteus türünün en batı kaydı bu çalışma ile verilmiştir. Tespit edilen tüm türlerin ayrıntılı lokalite kayıtları, Türkiye ve Dünya yayılışları, tüm türlerin sinonimleri verilmiştir. Bu çalışma ile türler sistematik ve taksonomik, faunistik, ekolojik ve zoocoğrafik özellikler açısından değerlendirilmiş ve tartışılmıştır. Sistematik ve taksonomik değerlendirmeler ve tartışmalarda, 30 türün genel morfolojisi ayrıntılı olarak incelenmiş, tanımlanmış ve fotoğraflanmıştır. Erkek örnekleri olan 20 türün erkek genital organları ayrıntılı bir şekilde tanımlanmış, çizilmiş ve fotoğraflanmıştır. Erkek genital organ yapıları tespit edilmiş türler ve literatür arasında sistematik olarak karşılaştırılmış ve tartışılmıştır. Tarsi, prosternum, mesosternum gibi bazı taksonomik karakterlerin çizimleri ayrıntılı olarak çizilmiştir. Bu çalışmada ilk kez Alosimus luteus ve A. marginicollis (Haag-Rutenberg, 1880)'in erkek genital organlarının fotoğrafları, çizimleri ve ayrıntılı açıklamaları verilmiştir Faunistik değerlendirmeler ve tartışmalarda; tür sayıları ve bu türlerin altfamilyalara, cinslere ve Ankara'nın ilçelerine göre dağılışları verilmiştir. Bu ilçelerin fauna benzerlikleri ve tür çeşitlilikleri, Baroni-Urbani Buser benzerlik indeksi ve Brillouin çeşitlilik indeksi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalar Haymana ilçesinin en yüksek tür çeşitliliği değerine sahip olduğunu göstermiştir. Ankara'daki ve İç Anadolu Bölgesi'ndeki Meloidae faunaları Baroni-Urbani Buser benzerlik indeksi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Ekolojik değerlendirmelerde birey sayıları, toplanma ayları, toplanma yükseklikleri ve toplanma lokalitelerinin hava sıcaklıkları belirlenmiş ve tartışılmıştır. Toplanma ayları, yükseklik aralıkları ve lokalitelerin hava sıcaklık aralıkları Brillouin çeşitlilik indeksi kullanılarak tür çeşitliliği açısından ayrı ayrı karşılaştırılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda, toplama ayı olarak Haziran, toplama yüksekliği aralığı olarak 701 - 900 m ve toplanma sıcaklığı aralığı olarak 27.6 - 30.0 °C'de tür çeşitliliklerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Zoocoğrafik değerlendirmeler bölümünde, Ankara iline ait Meloidae faunası ile Palaearktik Bölge ile alt bölgeleri arasındaki ilişki karşılaştırılmıştır. Araştırma alanının tür kompozisyonları ile Türkiye'nin diğer coğrafi bölgeleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar karşılaştırılmıştır. Ankara Meloidae faunasının en fazla Palaearktik Bölgenin Orta Doğu altbölgesi ile yakınlık gösterdiği tespit edilmiştir.