Doğu karadeniz bölgesi ephemeroptera faunasının su çerçeve direktifi (SÇD) uygulamasında yer almak üzere sistematik ve ekolojik yönden araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GENCER TÜRKMEN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): GÜLSERAP NİLGÜN KAZANCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, Doğu Karadeniz Bölgesi'nin Ephemeroptera faunasının belirlenmesi, sistematik ve ekolojik yönden incelenmesi ve Su Çerçeve Direktifi?ne göre referans istasyonların ve referans Ephemeroptera komünitelerinin belirlenmesidir. Çalışma kapsamında, Doğu Karadeniz Bölgesi?ndeki akarsular üzerinden 24 istasyon belirlenmiştir. Bu istasyonlardan Ephemeroptera bireyleri toplanmış ve istasyonların fiziko-kimyasal değişkenleri (Sıcaklık, Çözünmüş Oksijen, pH, Elektriksel İletkenlik, PO4-P, NO3-N, NO2-N, NH4-N, SO4) ölçülmüştür. Bu değişkenlere göre istasyonların su kalitesi sınıfları belirlenmiştir. Buna göre, 9 istasyon oligosaprobik, 14 istasyon beta-mezosaprobik ve 1 istasyon da alfa-mezosaprobik olarak belirlenmiştir. Yirmi dört istasyonda, 7 familya, 11 cins ve 30 türe ait toplam 12252 Ephemeroptera bireyi teşhis edilmiştir. Bunlardan 8 tanesi (Epeorus znojkoi, Rhithrogena zelinkai, Rhithrogena germanica, Rhithrogena puytoraci, Electrogena affinis, Electrogena quadrilineata, Ecdyonurus macani ve Ecdyonusu picteti) Türkiye Ephemeroptera faunası için yeni kayıttır. Teşhis edilen Ephemeroptera türlerinin tanımlamaları yapılmış, Dünya?daki ve Türkiye?deki dağılımları ile biyolojik ve ekolojik özellikleri verilmiştir. Ayrıca bu türlerin ayırım karakteri olarak kullanılan vücut parçalarının şekilleri çizilmiştir. Familya, cins ve tür anahtarları hazırlanmıştır. Elde edilen Ephemeroptera verilerine çeşitli istatistiksel analizler uygulanmıştır (Baskınlık analizi, benzerlik analizi, çeşitlilik analizi, eşitlik analizi ve kanonik uyum analizi). Bu analizler sayesinde, Ephemeroptera türlerinin istasyonlardaki dağılımları ve çevresel değişkenlerle olan ilgisi ortaya konmuştur. Sistematik açıdan tartışmalı türlerin yorumları yapılmıştır. Saprobik tercihleri ve akarsu bölgesi tercihleri hakkında literatür bilgisi olmayan türlerin bu eksikliği giderilmiştir. Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi?ne göre referans istasyonlar ve bu istasyonlarda bulunan referans Ephemeroptera komüniteleri belirlenmiştir. Buna göre, 24 istasyondan 16sı, referans istasyon olarak belirlenmiştir. Referans istasyonlarda en baskın olarak bulunan türler Rhithrogena semicolorata, Rhithrogena puytoraci, Rhithrogena iridina, Rhithorgena beskidensis, Epeorus caucasicus ve Epeorus znojkoi olarak belirlenmiştir. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlar, Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi?nin Türkiyede uygulanması yönünde yol gösterici olacak bilgileri içermektedir. Anahtar Kelimeler: Ephemeroptera, Su Çerçeve Direktifi, Doğu Karadeniz Bölgesi, Su Kalitesi, Sistematik, Ekoloji, Biyolojik Çeşitlilik, Baskınlık, Benzerlik, Çeşitlilik, Eşitlik, İndeks, Kanonik Uyum Analizi, Zoocoğrafya, Referans istasyon, Referans komünite.