Moleküler baskılanmış kriyojel disklerden florourasil salınımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEMAL ÇETİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ADİL DENİZLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kontrollü salım sistemleri, ilacı hedef bölgeye gönderirken ilaç dozunu azaltma, dozlama aralığını uzatma, yan etkileri minimuma indirme gibi üstün özelliklere sahiptir. Kontrollü salım sistemlerinde ilacın bölgesel implantasyon yöntemiyle hedef bölgeye iletilmesi doz miktarını ve yan etkileri azaltan önemli etkendir. Moleküler baskılama teknolojisi ile istenilen moleküle duyarlı polimerler sentezlenebilmektedir. Bu teknoloji ile ortam şartlarına duyarlı akıllı polimerlerin üretilmesinin sağlanması, kontrollü ilaç salımı alanında bu yönteme duyulan ilgiyi artırmaktadır. Kontrollü salım sistemlerinde kullanılan biyomalzemelerden birisi de kriyojellerdir. Kriyojeller, çözücünün donma sıcaklığı altında üretilen jel matrikslerdir. Por yapıcı olarak toksik organik bileşikler içeren birçok polimerin aksine, kriyojellerde por yapıcı malzeme buz kristalleridir. Bundan başka, biyouyumluluk, esneklik ve yüksek mekanik kararlılığa sahip olma gibi avantajları sayesinde kontrollü salım için ideal taşıyıcı yapılardır. Sunulan çalışmada, antineoplastik ilaç olan florourasilin in vitro ortamda salımını incelemek amacıyla, farklı çapraz bağlayıcı oranlarına ve farklı ilaç miktarlarına sahip florourasil baskılanmış kriyojel diskler hazırlanmıştır. Öncelikle fonksiyonel monomer olan MAH, (L)-histidin metil ester ve metakriloil klorürün tepkimesinden sentezlenmiş, ardından Cu2+ iyonları aracılığıyla, MAH ile FU?nun metal-şelat kompleksi oluşturulmuştur. MIP kriyojel diski hazırlamak için bu kompleks 2-hidroksietil metakrilat (HEMA) ile -16oC?da kopolimerize olmuştur. Kontrol grubu olarak PHEMA kriyojel diskleri de sentezlenmiştir. Kriyojel disklerin denge şişme oranları incelendiğinde çapraz bağlayıcı oranının artması ile şişme oranı azalmıştır. PHEMA?nın yüzey alanı 10.5 m2/g iken nHEMA/nMBAAm molce oranı 4, 8 ve 16 olan P(HEMA-MAH-Cu2+) kriyojel disklerin yüzey alanları sırasıyla 12.4 m2/g, 15.2 m2/g ve 16.1 m2/g olarak bulunmuştur. Kriyojel disklerin yüzey ve yığın yapısı taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile tanımlanmıştır. FU?nun, boş P(HEMA-MAH-Cu2+) kriyojelin ve FU yüklü P(HEMA-MAH-Cu2+) kriyojelin, diferansiyel taramalı kalorimetri (DSC) ve X-ışınları difraktrometresi (XRD) spektrumları incelendiğinde, ilacın aktivitesini kaybetmeden kriyojel matrikste homojen bir şekilde dağıldığı gözlenmiştir. Farklı özelliklere sahip kriyojel disklerden ilaç salım hızının çapraz bağlayıcı oranı, ortam pH?ı ve sıcaklığı, ilaç yükleme miktarı ve ilaç polimer etkileşimleri ile değiştiği gözlenmiştir. Molce üç farklı oranda çapraz bağlayıcı içeren (nHEMA/nMBAAm = 4, 8, 16) kriyojel diskler üretilmiştir. Ortam pH?ının, salım hızı ve salınan ilaç miktarı üzerindeki etkisinin belirlenebilmesi amacıyla FU yüklü P(HEMA-MAH-Cu2+) kriyojel disklerden 4 değişik pH?da (4.0, 6.0, 7.4 ve 9.0?da) ilaç salımı incelenmiştir. Ortamın salıma etkisini incelemek için değerlendirilen bir diğer parametre de sıcaklıktır. Bu amaçla 37.0oC ve oda sıcaklığındaki ilaç salım davranışları incelenmiştir. Farklı miktarda ilaç yüklü kriyojel diskler üzerinde yapılan çalışmalardan polimerdeki ilaç yükleme oranı arttıkça salım hızının da arttığı gözlenmiştir. PHEMA ve P(HEMA-MAH-Cu2+) kriyojellerdeki salım hızı karşılaştırıldığında PHEMA disklerden salımın çok daha hızlı olduğu görülmüştür. Bu durum moleküler baskılama esnasında ilaç ile destek malzemesi arasındaki tercih edilen etkileşimlerden dolayı olmaktadır. Güç yasasına göre salım mekanizmasının türünü gösteren ?n? üsteli 0.5?den küçük bulunmuş, buradan hazırlanan kriyojel disklerde difüzyon mekanizmasının non-Fickian olduğu sonucuna varılmıştır. Rezervuara konulan kriyojel disklerden, burst etkisine bağlı olarak ilk dakikalarda yüksek salım hızlarında, ardından daha düşük hızlarda gerçekleşen salım davranışları ile yüksek oranlarda ilaç salımı gerçekleşmiştir. Anahtar Kelimeler: Kontrollü ilaç salım sistemleri, Moleküler baskılama, Kriyojel diskler, Metal iyon etkileşimleri, Florourasil.