An Analysis of the English translations of Erzurum folk riddles in the light of Raymond van den Broeck's translation criticism model
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: DUYGU DALASLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ASALET ERTEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çeviri eleştirisi, özellikle son yıllarda ülkemizde birçok edebiyatçının ve akademisyenin ilgi alanına girmektedir. Ancak, çeviri eleştirisiyle ilgili olarak herhangi bir standarda ulaşılamadığı gözlemlenmektedir. Bu çalışmanın amacı, en son 1960'lı yıllarda yapılan bilmece çevirilerine dikkat çekmektir. Bu yıllarda, İlhan Başgöz ve Andreas Tietze liderliğinde, birçok bölgeye ait bilmecelerin çevirileri yapılmıştır. Bu çeviriler, 1973 yılında "Bilmece: A Corpus of Turkish Riddles" isimli kitapta yayınlanmıştır. Bu kitap, bilmece çevirisi konusunda bir ilktir. Ancak, çalışmanın kapsamındaki bilmecelerin hepsini bu teze dâhil etmek mümkün olmadığından, sadece Erzurum yöresine ait bilmecelerin çevirilerinin eleştirisi yapılmıştır. Bu doğrultuda yapılan çeviri eleştirisi ise bu alanla ilgili olarak tarafsız birtakım kriterleri ilk defa dile getiren ve çeviri eleştirisini belli bir standarda bağlamayı amaçlayan Raymond van den Broeck'un modeline dayanmaktadır. Kaynak metin ve erek metin arasında karşılaştırmalı dilbilimsel analizi temel alan bu nesnel çalışmaya göre, eleştirmenin amacı, kaynak metinden yola çıkarak, erek metni analiz ettikten sonra, aralarındaki farklılıklara dayanarak, ortaya konan en son ürünün erek dizgenin normlarına uyularak oluşturulmuş kabul edilebilir bir çeviri veya kaynak dile ve kültüre bağlı kalınmakla beraber erek sistemin dayatmaları sonucunda ortaya konmuş yeterli bir çeviri olup olmadığını tespit etmektir. Çalışmanın bulguları, erek metin ve kaynak metin arasında, dil değişkeleri, morfolojik özellikler, sesbilimsel, sözcüksel ve anlamsal açıdan farklılıklar bulunmakta ve yapılan birtakım zorunlu deyiş kaydırmalarının sonucu olarak, Erzurum bilmecelerinin çevirilerinin yeterli ölçütte olduğunu göstermektedir.