Kentsel dönüşüm sürecinde kent hakkı: Ankara-Yenimahalle Mehmet Akif Ersoy Mahallesi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi Ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UĞUR MUMCU YILDIZ
Danışman: Uğur Sadioğlu
Özet:Kentsel dönüşüm projeleri Türkiye'de son yıllarda büyük bir hız kazanmıştır. Eskimiş, doğal afet tehlikesi altında ya da çarpık kentleşmiş mekanlar modern kent planlama araçları ile dönüşüme tabi tutularak hızla yenilenmektedir. Bu projeler yalnızca imar durumunu ve mekânın fiziksel durumunu etkilememektedir. Sosyal, kültürel, ekonomik birçok boyutta mekânı ve mekânda yaşayanları etkisi altına almaktadır. Bu etki de kent hakkı üzerinde değiştirici roller oynamaktadır. Kentsel dönüşüm projeleri hem kente erişim ile ilgili olan kent hakkı üzerinde hem de Harvey'in altını çizdiği kenti dilediğince değiştirme iradesi üzerinde etkiler bırakmaktadır. Türkiye'de kentsel dönüşüm 1999 depremi ile ülke gündeminde önemli bir yer tutmaya başlamıştır. Hem 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen ve 11 ilimizi etkileyen deprem felaketi hem de beklenen İstanbul depremi sebebiyle kentsel dönüşüm olgusu ülke gündemindeki önemli yerini korumaktadır. Bu çalışmada 2009-2014 yılları arasında Ankara Yenimahalle Belediyesi tarafından kentsel dönüşüme tabi tutulan Mehmet Akif Ersoy Mahallesi incelenmiştir. Çalışmanın amacı kentsel dönüşüm süreçleri içerisinde kent hakkının izlerini araştırmak ve kentsel dönüşüme tabi tutulan alanlardaki halkın sosyal, kültürel, ekonomik hakları ve barınma hakkının kentsel dönüşüm süreci devam ederken korunup korunamadığını örnek mekân üzerinden saptamaktır. Dönüşüme tabi tutulan alandaki halkın kentsel dönüşüm projesinde planlama ve uygulama aşamalarında söz sahibi olup olmadığı, dönüşüm sürecinde nerede ikamet ettiği, barınma hakkı projeyi gerçekleştiren otorite tarafından korunup korunmadığı, dönüşüm süreci bittikten sonra mahallede eski mahalle sakinlerinin mi yoksa yeni ve farklı sosyal-ekonomik düzeye sahip ailelerin mi ikamet ettiği gibi sorulara bu Tezde cevap aranmıştır. Bu soruları cevaplandırabilmek için Kentsel Dönüşümün Kent Hakkı Üzerindeki Etkisi Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek mahallelilere uygulanarak nicel veriler, derinlemesine görüşmeler sayesinde de nitel veriler elde edilmiştir. Çalışmanın sonuç ve öneriler kısmında ise ileride yapılacak kentsel dönüşüm çalışmalarına yol göstermesi amacıyla öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kent Hakkı, Kentsel Dönüşüm, Kentsel Mekân, Mehmet Akif Ersoy Mahallesi, Yenimahalle.