Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESRİN ÖZAL
Danışman: Bülent Çekiç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilinen en eski üretim yöntemlerinden olan tarımsal üretim, temel besin kaynaklarının temininde önemli bir yere sahiptir. Sanayi devrimiyle tarım sektörü hızlıca gelişmiş, "daha fazla insan için daha fazla üretim" prensibiyle yoğun kimyasal girdi kullanımına başlanmıştır. Ancak uzun dönemde, elde edilen ürün sayısını arttırmaya yönelik yöntemlerin zararları dikkat çekmiştir. Verimsizleşen toprak alanlarla birlikte, zarar gören doğal kaynaklara dair farkındalık artmış, çevre dostu, sürdürülebilir yöntem arayışları başlamıştır. Bozulan doğal dengenin ikamesi adına yapılan çalışmalarla, ekolojik tarım kavramı doğmuştur. Ekolojik tarım, toprak verimliliği ve gıda güvenliğini çevre dostu yöntemlerle sağlamaktadır ve dünya kaynaklarına zararlı maddelerden arındırılmış olmasıyla sürdürülebilir bir üretim modeli benimsemektedir. Sürdürülebilirlik çevresel anlamda, ekolojik sistemleri, işlevlerini ve üretkenliklerini idame ederek geleceğe taşıyabilme yetkinliğidir. Toplumların geleceği için kaynakların korunmasını konu edinmesi, sürdürülebilirliğin sosyal adalet, sağlık, işletme ve ekonomi alanlarını da içerdiğini gösterir. Birleşmiş Milletler sürdürülebilir gelecek inşası için Küresel Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini 17 hedef&169 alt hedef olarak 2015'te belirlemiştir. Yakından incelendiğinde kalkınmanın tek bir plan ve ülkede yapılacak değişikliklerle sağlanamayacağı, küresel boyutta çok disiplinli yaklaşımlarla gerçekleştirilebileceği görülmektedir. Temel ihtiyaçların temininde kullanılan kaynakların, korunarak yarınlara taşınabileceğini vurgulayan "sürdürülebilir kalkınma", ekonomik kalkınmanın doğa dostu yaklaşımlarla gerçekleştirilebileceğini benimsemektedir. Bakıldığında ekolojik tarım ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin birbirini destekler nitelikte olduğu görülmektedir. Bu paralelliğin elde edilen verilerle desteklenmesi amacıyla bu çalışmada tarım üretiminde etkinliğin değerlendirilmesinde sıklıkla başvurulan Veri Zarflama Analiziyle etkinlik ölçümü yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı, ekolojik tarım uygulamalarını sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde değerlendirerek, küresel kalkınmaya sunabilecekleri katkının vurgulanmasıdır. Bu vurgu yapılırken ekolojik tarımın temel prensipleri konusunda dünyadaki gelişmeler değerlendirilmiş, ardından etkin ve verimli üretim yapılıp yapılmadığı test edilmiştir. Çalışmada ekolojik tarımın ayrılmaz bir parçası olan organik tarım verilerinden OECD ülkelerinin 2007-2017 aralığında sahip olduğu organik üretim alanı, üretimdeki çiftçi sayısı ve satış verileri kullanılmıştır. Performans değerlendirilmesinde etkinlik ölçüm yöntemi olarak Veri Zarflama Analizi kullanılmıştır. Analiz sonucu skorları, aynı ülkelerin yıllar içerisindeki verimliliğinin ölçülmesi amacıyla, Malmquist toplam faktör verimliliği analizinde kullanılmıştır. Nihai değerler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleriyle birlikte değerlendirilmiştir.