ADÖLESANLARDA TELEVİZYON, BİLGİSAYAR/VİDEO OYUNU GİBİ MEDYA KAYNAKLARININ KULLANIMI İLE BESİN TÜKETİM DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA KARTAL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kartal, F. Adölesanlarda Televizyon, Bilgisayar/Video Oyunu gibi Medya Kaynaklarının Kullanımı ile Besin Tüketim Durumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2017. Bu çalışma adölesanların medya araçları (televizyon, bilgisayar vb.) kullanımı sırasında tükettikleri besinlerin miktarlarını ve çeşitlerini tanımlamak, tüketilen besinlerin enerji ve besin öğesi içeriği ile obezite arasındaki ilişkiyi incelemek, medya araçları kullanımı sırasında alınan enerji ve besin öğelerinin, günlük alıma olan katkısını değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya 11-18 yaşları arasında internet kafeye giden 73 adölesan dahil edilmiştir. Adölesanlara internet kafede bilgisayar başındayken ulaşılıp; medya araçları kullanımı sırasındaki ve bir günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Ayrıca besin tüketim kaydı ile aynı gündeki fiziksel aktivite düzeyleri kaydedilmiştir. Besin tüketim kayıtlarından, enerji ve besin öğesi alımının gereksinmelerini karşılama durumları hesaplanmıştır. Çalışmaya katılan adölesanların vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi ölçümleri alınmış ve beden kütle indeksi değeri hesaplanmıştır. Adölesanların medya araçlarını kullanımı sırasında tükettikleri kek, pasta, kurabiye çeşitlerinin günlük tüketime katkısı erkeklerde %73,5±40,5, kızlarda %50,3±47,2 'dir. Aynı zamanda medya araçları kullanımı sırasında tüm adolesanlarda yağlı tohumların tüketiminin (erkeklerde %48±51,8 ve kızlarda %57,4±47,5); özellikle kızlarda tatlı besinler (%53,7±44,4) ve katı yağın (%46,2±47,7) günlük tüketime önemli oranda katkı sağladığı bulunmuştur. Adölesanların medya araçları karşısında daha az yumurta (erkeklerde %6,5±19,8 ve kızlarda %19,4±37,9), kurubaklagil (erkeklerde %11,1±33,3 ve kızlarda %20,0±42,1), daha az süt ve süt ürünleri (erkeklerde %11,9±27,3 ve kızlarda %33,9±41,1), daha az sebze (erkeklerde %21,8±29,2 ve kızlarda %28,6±39,0) tükettikleri bulunmuştur (p<0,05). Medya araçları karşısında tüketilen besinlerin enerji ve yağ içeriği ile obezite arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05). Ayrıca internet kafede kalma süresi ile medya araçları kullanımı sırasında alınan enerji pozitif yönde ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Adölesanların daha sağlıklı bir yaşam sürdürebilmeleri ve ileriki yaşamlarında kronik hastalıklara yakalanma riskinin azaltılmasında; medya araçları karşısında geçirdikleri sürenin ve tükettikleri besinlerin düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: adölesan, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite, medya araçları, obezite