Türkiye'de okul çağındaki Suriyeli çocukların eğitim ve uyum sorunları: Okul sosyal hizmeti model önerisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Hizmet A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT AKYOKUŞ
Danışman: Reyhan Atasü Topcuoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada 2011 yılında başlayan Suriye iç savaşından sonra Suriye'den Türkiye'ye başlayan yoğun göç neticesinde artan göçmen çocuk nüfusuyla birlikte eğitim çağındaki Suriyeli göçmen çocukların okullaşma durumları ve eğitim sistemine uyum süreçleri, John Berry'nin Uyum Teorisi ışığında azınlık ve dominant grup davranışları açısından incelenmiştir. Nitel bir araştırma olan bu tez çalışmasında veriler 42 katılımcıdan; 5 devlet okulunda ve 1 Geçici Eğitim Merkezi'nde (GEM) bulunan öğrenci, öğretmen, okul yöneticileri ve 4 farklı bölgeden Altındağ (Siteler), Keçiören, Çubuk ve Sincan ilçelerinde ikamet eden velilerle yapılan derinlemesine görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulguları değerlendirildiğinde ilk olarak Türkiye'de okul çağında Suriyeli göçmen çocukların okullaşma durumları nitelik ve nicelik açısından incelenmiştir. İkinci olarak çocukların okullaşma süreçlerindeki eğitim sistemine uyum durumları incelenmiştir. Okullaşma ve uyum sürecinde azınlık grubu oluşturan göçmen çocuk ve ailelerinin Berry'nin Uyum Teorisi'ne göre ayrışma ve marjinalleşme davranışları sergilediği, dominant grubu oluşturan yerli çocukların ve ailelerin ise dışlama ve ayrımcılık davranışları gösterdiği yapılan saha çalışmasında tespit edilmiştir. Bulguların üçüncü bölümünde ise okullaşma ve uyum sürecini artırmaya yönelik makro-mezzo ve mikro stratejiler incelenmiştir. Bu stratejiler analiz edildiğinde azınlık grubun entegrasyon ve uyum çabalarının yanında dominant grubun eritme potası (melting point) davranışını yoğun olarak sergilediği görülmüştür. Son olarak tüm bu okullaşma ve uyum çabalarına yönelik stratejilerin daha kurumsal ve sistematik ilerleyebilmesi açısından sosyal hizmet mesleğinin neler yapılabileceği üzerinde durulduğunda okullarda birer "Okul Sosyal Hizmeti Birimi" kurulması önerilmiştir. Okul sosyal hizmet biriminde çalışacak uzmanlar ile okullaşma ve uyum sürecinde birimin makro-mezzo ve mikro düzeyde yapabileceği müdahaleler üzerinde durulmuştur.