Bir açık ocak maden işletmesindeki delme-patlatma faaliyetlerinin iki farklı risk değerlendirme yöntemiyle analiz edilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA KILIÇ
Danışman: Güzin Gülsev Uyar Aksoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Madencilik, ülkemizde çalışan sayısı bakımından en fazla ölümlü iş kazasının olduğu sektörlerden birisi olup madencilik faaliyetlerinin neredeyse her aşaması az veya çok oranda risk barındırmaktadır. Bu yüzden öncelikle çalışan sağlığı daha sonra işletmenin güvenliği bakımından iş sağlığı ve güvenliği (İSG) çalışmaları yapmak oldukça önemlidir. Bu çalışmalar içerisinde risk değerlendirmesi önemli bir yer tutmaktadır. Risk değerlendirmesi, bir yerde var olan ya da dış kaynaklarla meydana gelebilecek olan tehlikelerin belirlenmesi ve tespit edilen tehlikelerin risk haline gelmesine yol açacak faktörlerin analiz edilmesidir. Bu analizlerin derecelendirilmesi ve kontrollerinin yapılması sonucu alınabilecek tedbirlerin belirlenmesi konusunda yardımcı olur. Literatürde madencilik faaliyetleri ile ilgili birçok risk analizi bulunmakta olup, delme- patlatma faaliyetlerine bağlı risk analizi azdır. Delme-patlatma faaliyetinde yaşanacak aksaklıklar sadece iş sağlığı ve güvenliği açısından değil aynı zamanda operasyonel açıdan da riskler barındırmaktadır. Tez kapsamında yapılan çalışmada ise delme-patlatma faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek olası riskler belirlenmiş olup, bu risklerin operasyonel ve iş sağlığı güvenliği ve çevre bakımından sonuçları değerlendirilmiştir. Bu çalışmada bir maden işletmesinde, patlayıcıların sahaya nakledilmesinden delme ve patlatma işlemi tamamlanana kadar geçen süreçteki her bir adım incelenmiş ve risk analizi yapılmıştır. Açık ocak üretim yöntemiyle işletilen bir altın madeninde risk değerlendirmesi iki farklı risk analiz yöntemiyle yapılmış ve sonuçları karşılaştırılmıştır. L tipi matris ve Fine-Kinney metotları ile risk analizleri yapılmış olup uygulanabilir önlemler ortaya çıkarılmıştır. Tez çalışmasının yapıldığı sahada konu ile ilgili alınan mevcut önlemler üzerinde çalışılmış aynı zamanda önceden belirlenmeyen riskler ve bunların önlemleri üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Sahada mevcutta bulunan prosedür ve talimatlar incelenmiştir. Madencilik sektöründeki risklerin en aza indirilebilmesi için delme-patlatma risk analizi, prosedür ve talimat dokümanları oluşturulması gerekmektedir. İki farklı yöntemle yapılan risk analizinde yöntem farklılığından kaynaklı sınıflandırmanın ne kadar değiştiği gözlenmiştir. Böylece hem operasyonel hem de iş sağlığı güvenliği açısından oluşan riskler ve bu risklerin kategorisi daha belirgin bir şekilde ayrılabilmiştir. Bu kapsamda çalışma yapılan sahada çıkan analiz sonuçlarına göre prosedür oluşturulmuş ve sahada uygulamaya konulması için çalışmalar yapılmıştır.