Triarilmetan, fenoksazin ve fenotiyazin yapılı bileşiklerin insan eritrosit asetilkolinesteraz ve at plazma bütirilkolinesteraz aktivitesi üzerine etkileri

YASEMİN YÜCEL YÜCEL

Triarilmetan, fenoksazin ve fenotiyazin yapılı bileşiklerin insan eritrosit asetilkolinesteraz ve at plazma bütirilkolinesteraz aktivitesi üzerine etkileri

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN YÜCEL YÜCEL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZDEN TACAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Katyonik triarilmetan [pararozanilin (PR), malakit yeşili (MG) ve metil yeşili (MeG)], fenoksazin [meldola mavisi (MB), nil mavisi (NB)] ve fenotiyazin [metilen mavisi (MetB) ve etopropazin (Etho)] yapılı bileşiklerin insan eritrosit asetilkolinesteraz (AChE) ve at plazma bütirilkolinesteraz (BChE) aktivitesi üzerindeki inhibitör etkileri, 25°C'de, 50 mM MOPS (pH 8), 0.125 mM 5, 5'-ditiyobis-(2-nitrobenzoik asit), 0.05-0.4 mM asetiltiyokolin/ bütiriltiyokolin ve 0-1 mM ligand içeren ortamda, spektrofotometrik olarak araştırıldı. PR, MeG, MB ve Etho, at plazma bütirilkolinesteraz aktivitesi üzerinde lineer karışık tipte inhibitör etki gösterdi. (PR: Ki = 4.58 ± 0.64 uM, a = 6.53 ± 0.55; MeG: Ki = 0.35 ± 0.02 uM, a = 6.53 ± 0.55; MB: Ki = 0.38 ± 0.04 uM, a = 5.29 ± 1.88; Etho: Ki = 0.05 ± 0.01 uM, a = 4.13 ± 0.90). MG, NB ve MetB ise, aynı enzim üzerinde iki bölgeye bağlanmaya işaret eden nonlineer inhibisyona neden oldu. MG, NB ve MetB için Ki değerleri sırasıyla; 0.34 ± 0.05 uM; 0.0013 ± 0.0014 uM ve 0.24 ± 0.05 uM'dı. NB, nM düzeyde etkili, güçlü bir inhibitör olarak göze çarptı. At ve insan BChE üzerine olan inhibitör etkiler karşılaştırıldığında, bu iki enzimin farklı mikroyapısal özelliklere sahip olduğu düşünüldü. Çalışılan tüm ligandlar, insan eritrosit AChE'ında tek bir ligandın bağlanması ile uyumlu, lineer karışık inhibisyona neden oldu. İnsan AChE için Ki değerleri 33.2 ± 4.46 uM (PR); 12.95 ± 3.51 uM (MG); 6.02 ± 0.21 uM (MeG); 0.24 ± 0.01 uM (MB); 0.41 ± 0.0015 uM (NB); 0.09 ± 0.03 uM (MetB); 150.53 ± 46.96 uM (Etho) idi. Tüm bulgular gözönüne alındığında; aktif bölge oyuğu daha geniş olan BChE'ın AChE'a göre sözkonusu ligandlarla inhibisyona karşı daha duyarlı olduğu sonucuna varıldı.